Reteskowo

W Porannym o "Samosiejkach"

2012-02-12T16:58:00.000+01:00

Słówko o "Samosiejkach" w "Kurierze Porannym" autorstwa Anny Kopeć, o TUTAJ

Wkrótce obiecuję słówko o spotkaniach w Juchnowcu, Poznaniu i Białymstoku. A zapraszam na wieczór w Warszawie (17 lutego) i jeszcze jeden w Białymstoku (23 lutego).

W środku zimy

2012-02-02T20:31:00.000+01:00

"Tak mi było, jakby róża przez otwarte wpadła okno..." Zdjęcia nie moje, ale dostałam z pozwoleniem na publikację. Dziękuję. :)

I "Samosiejki" w Ziemi Olkuskiej

2012-01-26T10:15:00.000+01:00

Recenzja Jarosława Nowosada w Ziemi Olkuskiej, czytałam z przyjemnością.

Podlaska zima

2012-01-25T15:43:00.001+01:00

Skraj Puszczy Knyszyńskiej... Niestety, miałam tylko telefon przy sobie. :)

"Samosiejki" w Gazecie Współczesnej

2012-01-23T15:00:00.002+01:00

Krótka recenzja Artura Jana Szczęsnego ukazała się w weekendowym wydaniu Gazety Współczesnej. Pozdrawiam Autora!

Nominacje do Nagrody Literackiej Prezydenta Miasta Białegostoku im. Wiesława Kazaneckiego

2012-01-14T21:39:00.000+01:00

Jak co roku w styczniu członkowie zespołu stałego Kapituły Nagrody Literackiej Prezydenta Miasta Białegostoku im. Wiesława Kazaneckiego (Jolanta Sztachelska, Dariusz Kiełczewski - Przewodniczący Kapituły i Marek Kochanowski) ustalili listę nominacji do nagrody za najlepszą książkę 2011 roku twórcy związanego z Podlasiem:

"Biały koń" - Michał Androsiuk,
"Książka Meldunkowa" - Jan Kamiński,
"Śladami twoich stóp" - Kamilla Przychodzień,
"Samosiejki" - Teresa Radziewicz,
"Kulki rtęci" - Wojciech Roszkowski.

Gratuluję Współnominowanym!

Modna reteska :P

2012-01-03T21:03:00.000+01:00

Pan Zbigniew Derda zaprosił moje wiersze na portal "Modowo", na dodatek do działu "Przez duże P". Codziennie nowy wiersz - zapraszam do lektury.
Link: Przez duże P.

A dni pękają

2011-12-29T23:58:00.000+01:00

Wszystko ma tę niepowtarzalną woń; dzieci
pachną utraconym rajem: mlekiem, oliwką
i czymś słodkim, małe pokusy. Inaczej

wchodzi w nozdrza grudniowa, kłująca noc,
a inaczej rozgrzane południe sierpnia. Staruszkowie
też mają swój zapach, wypełniony talkiem. I wszystko

ukrywa aromat, każde spotkanie czy powrót, każde
odejście. Rzeczy twarde pachną ostrzej, nuta serca
skrywa gorycz; rzeczy miękkie związują ręce. Wtedy

przychodzi czas, dni pękają - suche i twarde
strąki. Wyłuskuję z pamięci zapachy, wyskakują
jak groszki wypychane kciukiem z łupinki.

Święta! Święta!

2011-12-24T14:58:00.001+01:00

I nic na to nie poradzą ani ci, którzy lubią święta, ani ci, którzy ich nie lubią, one przychodzą i są. A ja Wszystkim odwiedzającym reteskowo życzę dobrego czasu, dzielę się opłatkiem z Tymi, którzy chcą nim się dzielić i ściskam Tych, którzy chcą być wyściskani. I chciałabym, żeby Wam się dobrze działo. :)

Stacja Prezentowo

2011-12-23T16:44:00.001+01:00

Zostawił ostatnimi czasy w mojej skrzynce, gdy wędrowałam tu i ówdzie, świstek o poleconym tutejszy nasz listonosz. Wczoraj zabiegana nieco, nie zdążyłam na pocztę. A tam przesyłka jakowaś czeka! Dziś godzina 15.09 - pędzę na pocztę, niepewna, czy jeszcze tam kogoś zastanę i już martwiąca się, że przesyłka przeczekać święta będzie musiała. Dopadam do drzwi... zamknięte! Na szczęście zaprzyjaźniona pani kierownik (Bogusiu, dzięki!) pożałowała biednej u drzwi stojącej, wyjrzała z okienka, otworzyła i moje chciwe łapki rozdarły opakowanie, a w nim takie oto pachnące cudeńko. Mikołaju, dziękuję. Cmok!

Jak trafił do mnie pewien słonik...

2011-12-20T16:10:00.004+01:00

Słonik z trąbą uniesioną (na szczęście)
do góry oraz kartki z życzeniami i dobrymi słowami o moich "Samosiejkach", zachęta do pisania - taka oto przesyłka dotarła
z Olkusza.

Jestem wzruszona, Pani Ireno. Dziękuję.

Jeszcze raz Nowak

2011-12-19T22:32:00.000+01:00

Na zajęciach rozmawialiśmy o Diltheyowskim postulacie "rozumienia autora bardziej niż on sam" w kontekście przeżywania układu przeżyć, ale nie tego, który pobudził autora, a tego, który autor zbudował, który włożył w usta osoby mówiącej w wierszu, w usta bohatera idealnego. I ponieważ wciąż mam w głowie "Psalm o chorych nogach" Nowaka i tę niedawno pozyskaną świadomość, że poeta miał chorobę Burgera, że miał amputowane nogi, nie mogą mi się ułożyć jakoś te dwie sprawy, teoria mówienia o wierszu i sam wiersz.

sZAFa - numer 41!

2011-12-15T14:47:00.000+01:00

W numerze:

POEZJA

Marcin Baran, Hania Dikta, Piotr Gajda, Mirosław Gabryś, Wioletta Grzegorzewska, Brygida Helbig, Jarosław Jabrzemski, Barbara Janas-Dudek, Izabela Fietkiewicz-Paszek, Tomasz Jamroziński, Wanda Karczewska, Justyna Krawiec, Karolina Kułakowska, Karol Maliszewski, Jacek Mączka, Piotr Mosoń, Marcin Orliński, Paweł Podlipniak, Małgorzta Południak, Klaudia Raczek, Teresa Radziewicz, Teresa Rudowicz, Jakub Sajkowski, Karol Samsel, Rafał Wierzbicki

PROZA

Marcin Baran, Jacek Durski, Seweryn Gałązka, Jan Godlewski, Mateusz Górniak, Anna Gratkowska, Eliza Kijanek, Edward Kupiszewski, Kornel Maliszewski, Mirosław Pisarkiewicz, Małgorzata Południak, Wojciech Radoch, Joanna Storczewska-Segieta, Sebastian Theus, Leon Zdanowicz, Beata Wincza

sZAFa Presents

WANDA KARCZEWSKA - poezja

Izabela Fietkiewicz-Paszek - „Uroboro” Wandy Karczewskiej

Beata Patrycja Klary - Życie w cieniu śmierci

Ania i Arek Łuszczyk - Festiwal okiem obiektywu

Małgorzata Południak - Karczewska ukrywa swoją twarz w kwiatach kasztanu

Anna Tabaka - Miasto mego ojca

Teresa Rudowicz - O wierszu „Rozmowa z rówieśnikiem z ul. Widok 12”

Karol Samsel - Matka na oświęcimskim obłoku - O nostalgii i sadyzmie w utworach Wandy Karczewskiej.

Beata Stanecka-Busz - O pogłębianiu zwątpienia aż do potrzeby wiary. Rzecz o Elegii Wandy Karczewskiej. * O rozpaczy, którą może odczarować zakatarzony jeż i fletowy głos wilgi. Głos wilgi Wandy Karczewskiej.

Rafał Wierzbicki - Fotoreportaż

Leszek Żuliński - Między miłością z rozpaczą (o poezji Wandy Karczewskiej)

ESEJ; FELIETON; RELACJE

Marcin Baran - Slam, czyli poezja opuszcza salony

Henryk Gała - Poeci małych ojczyzn

Izabela Fietkiewicz-Paszek - Relacja z II Festiwalu Literackiego im. Edwarda Kupiszewskiego

Marcin Orliński - Literatura jest ciemność

Beata Patrycja Klary - Ileż można przełykać kształty? - relacja ze spotkania poetyckiego Aleksandry Słowik

Klaudia Raczek - Dziennik spod Róży I, Dziennik spod Róży II

Jurata Bogna Serafińska - Wystawa malarstwa Felixa Tuszyńskiego

Świdemajer - relacja z poprzedniego projektu

FOTOGRAFIA-GRAFIKA-MALARSTWO

Maciej Boksa, Francesco Cusumano, Talat Darvinoğlu, Foto Odlot 2011 - wynik konkursu, Jacek Kaczyński, Michał Karcz, Felixx Klee, Barbara Komaniecka, Lilianna Lazarska, Zygmunt Kozimor, Oksana Mathieu, Izabela Nowak, Andrzej Olczyk, Raspazjan, Jan Rusnok, Marianna Stelmach, Vsevolod Shvayba, Tomasz Trafiał, Felix Tuszyński

TEATR

Teresa Radziewicz "Ja, Edit Piaf"

EKFRAZA

Teresa i Grzegorz Radziewicz "Wyobraźnia zaludniona"

KRYTYKA LITERACKA; RECENZJA

Artur Jabłoński - Thomas Bernhard Moje nagrody

Teresa Rudowicz - Życie to jest opowiadanie, a opowiadanie to jest życie – o opowiastkach opowiadających Leona Zdanowicza * Ziemia nieznacznie wypukła – o Wieczerzy w Rajskiej Dolinie Edwarda Kupiszewskiego

Teresa Radziewicz Notatki na marginesach wierszy - Mniej niż zło Olgerda Dziechciarza * Czyta się, czyta - Nasza klasa Tadeusza Słobodzianka

Karol Maliszewski - Kazimierz Brakoniecki Obroty nieba, Dziennik berliński

Monika Mellerowska - Książkowe choinkowe upominki * Jestem leniwym pisarzem Mariusz Pilot - Pióropusz

Joanna Mieszkowicz - "Niewidzialne potwory" Chucka Palahniuka * Balladyny i romanse Ignacego Karpowicza

Karol Samsel - Źródło i śmierć Fenomenologia jako egzegeza literacka

Jakub Sajkowski - Wystawiona na słońce. Magda Gałkowska, Fabryka tanich butów * Ryszard Będkowski Gorzkie jezioro * Poezja kłamie? A niech sobie kłamie! Michał Nowak Historie Powszechne

Konrad Staszewski - Wschodzący księżyc Keri Arthur * Całując grzech Keri Arthur

Bogdan Zdanowicz Krzysztof Tomanek Zaimek teraz

WYWIAD

Aleksandra Szramek "Z Ireną Kiką Szaszkiewiczową", "Z przyjaciółmi Ireny Kiki Szaszkiewiczowej"

Tomasz Kosiorek "Rozmowa z Rogerem Moorhousem na temat książki Stolica Hitlera"

Robert Rutkowski z cyklu: "Jeszcze zdarzają się wiersze:

* z Marcinem Orlińskim

* z Teresą Radziewicz

Sosnowska: z Marcinem Prokopem i Szymonem Hołownią

MULTIMEDIA

Astrid Lindgren - Chwila

Darek Wasilewski - "Rafał Wojaczek - Modlitwa bohaterów"

Lugozi - Peaceful Sleep

The October Leaves - All Of The Stars

Warzone - The Sound Of Revolution

KONKURSY

* Nagrody Poetyckiej im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego ORFEUSZ za najlepszy tom roku 2011

* I Ogólnopolski Konkurs Poetycki

im. Pawła Brylińskiego

* Kaliski Konkurs Literacki na Utwór dla Dzieci

* III OGÓLNOPOLSKI KONKURS POETYCKI „O wers Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej”

* Broniewski dzisiaj

*I Edycja konkursu LIterackiego im. Kazimierza Furmana "Furmanka 2012

PATRONAT MEDIALNY

Ena Kielska Pamiętnik Wendy

Festiwal Świdemajer [maj 2012]

Foto Odlot 2011 - wynik konkursu

Bolą mnie nogi

2011-12-14T21:00:00.001+01:00

Muszę mieć tekst i obie wersje na blogu, bo se podśpiewuję, raz z Grechutą, a raz z Groniec. Lubię, a co! :)))) Piękna piosenka i w ogóle cała płyta Marka Grechuty do tekstów Tadeusza Nowaka.

Bolą mnie nogi. One we śnie
za sen mój chodzą na czereśnie
Że dalej chodzą za sny inne
wiem od pościeli całej w glinie

Śpijcie przy mnie dam wam maku
dam sekretne pismo w ptaku
dam wam jabłek pół sąsieka
dam pół boga pół człowieka
dam wonności i dam rano
tę dzieweczkę przeczuwaną

Bolą mnie nogi. Izba pusta
W piecu Lewiatan tak się pluska
Wzgórze za oknem się przybliża
A nie ma kto zdjąć ciała z krzyża

Idźcie nogi dam wam buty
dam na drogę kij okuty
dam wam skrzypce dam wam miodu
dam wam dywan z carogrodu
dam wam konia a pod wieczór
stanę przeciw wam przy mieczu

Eurydyki, ach Eurydyki

2011-12-14T10:12:00.000+01:00

Ach, jak lubię, przepadam wprost. :)

Tylko zwyczajne rzeczy

2011-12-05T22:39:00.000+01:00

J. T.

Przynajmniej tyle chcę zapisać, parę zwyczajnych rzeczy:
że nie mogę zapomnieć opowieści o domu, którego już nie ma
i snów, w których mieszka zapach nieistniejącego

miejsca. W tym domu ojciec - ile to lat, odkąd odszedł? Wraca
wszystko z tą wieczną rysą, szczeliną niespełnienia. Jedno życie
dostaliśmy, a chcielibyśmy przeżyć więcej i każde inaczej,

z kim innym, każde o czymś innym. Wciąż próbuję
o tym pisać. Parzę herbatę z lipy zbieranej z drzew
na skraju starego ogrodu. Znowu listopad, grudzień,

na balkon ktoś rzuca kwiat lipy. Skąd się wziął tutaj
i dlaczego przemyka jak spłoszona mysz? Wychodzę
w wiatr, w niski ołów chmur ze złotym pęknięciem

tuż nad horyzontem. I trzymam w ręku tę suszkę,
przesyłkę zaginionego świata. I wiem, że nocą
znowu zabraknie miejsca na nasze sny.

Niedany nam świat

2011-12-05T14:33:00.002+01:00

Żeby się nie zgubiło i nie zapomniało. W sam raz na taki dzień oszukanego grudnia.

Istnieje gdzieś podobno

niedany nam świat
gdzie kochać wszyscy mogą
gdzie płacze się z radości
tęsknoty się spełniają
raz na sto lat
zgubieni powracają
nie wstydząc się czułości

Mów gdzie to jest
pomóż znaleźć to miejsce
to w którym zatęsknię i zasnę
a potem obudzę się

Podobno tak się zdarza
co jakiś czas
że znika ktoś bez słowa
nie przyjmując losu
wysyła potem listy
z odległych gwiazd
łagodnie ogłaszając
w jaki odszedł sposób

Mów gdzie to jest
pomóż znaleźć to miejsce
to w którym zatęsknię i zasnę
a potem obudzę się

Pomóż
znaleźć
miejsce
w którym
zasnę

Mów gdzie to jest
pomóż znaleźć to miejsce
to w którym zatęsknię i zasnę
a potem obudzę się

Światło listopada

2011-12-04T20:23:00.002+01:00

Dopadło nas na podkrakowskiej szosie - droga
wbiegała co chwilę na wzniesienie, w czystą kobiecość
układały się łagodne zbocza. Czas jeszcze raz postanowił

zrobić pętlę - dlaczego właśnie nam chciał dać
drugą szansę? Odwracaliśmy twarze ku jasności
- dwa ostatnie słoneczniki. Zobacz, jak czułe dzisiaj

jest listopadowe światło - tłumaczyłeś - rzadko słońce
patrzy na świat pod życzliwszym kątem. W te dni
ostatnie cieszmy się czułym światłem. Wieczorem

usłyszymy w radiu, żeby wszystko usunąć
z balkonów i parapetów - nadciągnie
wyjątkowo wietrzny niż.

T. Różycki, Dwanaście stacji

2011-12-04T11:39:00.001+01:00

Przeczytać całość zapragnęłam po poczytaniu fragmentów, a zwłaszcza tego:

Stacja dziesiąta: Pociąg (fragment)

Tymczasem zaraz za Pyskowicami wjechali w ową śląską
słynną plątaninę torów, która ciągnęła się aż do Jaworzna,
i która była straszliwą pułapką dla niedoświadczonych podróżnych,
ponieważ nikt prawie dotąd jej nie przebył szczęśliwie.
Tysiące szyn, torów, rozjazdów, ślepych stacyjek i fałszywych tropów,
okrutnych zwrotnic i błędnych nastawni, tworzyło jeden ogromny
labirynt, wciąż pochłaniając nowe składy osobowe,
towarowe i pośpieszne. Nieszczęsny maszynista już, już miał odnaleźć
drogę ucieczki, gdy po raz kolejny, zamiast Jaworzna,
trafiał na stację Ruda Chebdzie, by całą podróż rozpocząć od nowa.
Bywało, że pociąg, raz wjechawszy na śliskie rozjazdy,
błądził tam i latami, gubiąc po kolei podróżnych,
którzy zdążyli się dawno zestarzeć, wysiąść w rozpaczy
na którejś ze stacji lub umrzeć, nie doczekawszy wyjścia.
Odnajdywano w ten sposób czasami całe pociągi-widma
z oszalałym maszynistą i mundurami tylko konduktorów,
jeżdżące przez lata i sezony w kółko, bez ratunku.

Tomasz Różycki, Dwanaście stacji, wyd. Znak, Kraków 2004

Cudo, nieprawdaż? :)

Gołąb na gzymsie

2011-12-03T21:05:00.002+01:00

Warszawa w sobotę o ósmej rano wciąż drzemie,
przeciąga się leniwie, wysyła na ulicę drobne znaki
życia: znużony autobus, drepczące tuż przy skwerze
kawki, mężczyzna z basetem na smyczy. O tej porze
nawet Starbucks przysypia, zamawiam średnią latte

i zajmuję ulubione miejsce przy oknie, zadomowiona
w obcym po kilku miesiącach. Nowy Świat, grudzień,
na chodnikach wczoraj wyrosły świerki, dwa rzędy
choinek, przez które Delikatesy po drugiej stronie
przesyłają świetlne sygnały. Kamienica przy ulicy

wygląda na prawdziwie mieszczańską, schludna
i zadbana. Tylko na gzymsie drugiego piętra ten
niepasujący gołąb. Spaceruje tam i z powrotem,
samobójca niepewny decyzji, jak gdyby zabrakło
tłumów krzyczących: "skacz! skacz!". A jednak

rzuca się nagle w dół z rozłożonymi ramionami
skrzydeł. Szybko łapie wiatr i zostawia za sobą
to miejsce. Czas i na mnie. Szczelnie otulam się
płaszczem - grudzień - i wychodzę w miasto,
w resztki warszawskich snów.

"Samosiejki"

2011-11-29T16:57:00.000+01:00

No i są. Leżą na stole i nie wiadomo, co z nimi zrobić.

Poratoniowe reminiscencje... ;)

2011-11-27T22:20:00.004+01:00

Aleksander Rozenfeld czyta wiersz poświęcony Kazimierzowi Ratoniowi. Zasłuchani: Jacek Gutorow, Janusz Pasterski i Magdalena Boczkowska, autorka monografii poświęconej patronowi olkuskiego konkursu.

Czas dla "Samosiejek".

Publiczność troszkę słucha... ;)

To może lepiej jakiś żart zamiast wierszy... ;P

Jurorzy...

... czytający wiersze...

... i upragniony protokół VII Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego im. Kazimierza Ratonia.

Nominowana Hanna Dikta.

Nominowany Jacek Kukorowski.

Nominowana Ewa Włodarska-Lorek.

Zasłuchani jurorzy.

Przygotowujący się wyróżniony Marek Radecki.

Zdobywca III miejsca - Piotr Jemioło.

Laureatka I miejsca - Natalia Zalesińska. Zasłuchane jury, zasłuchany Olgerd Dziechciarz.

Wyniki VII Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego im. Kazimierza Ratonia:

Jury: Jacek Gutorow i Janusz Pasterski, postanowiło przyznać następujące nagrody i wyróżnienia:

I nagroda - Natalia Zalesińska, Katowice.
II nagroda - Wojciech Roszkowski, Tykocin.
III nagroda - Piotr Jemioło, Niwiska.

Wyróżnienia: Mariusz Partyka, Zabrze; Marek Radecki, Jasienica; Dominik Piotr Żyburtowicz, Drawko Pomorskie/Koszalin.

Osoby nominowane do finału: Katarzyna Zając, Ozimek; Małgorzata Stachowiak-Schreyner, Sulechów; Ewa Włodarska - Lorek, Kraków; Małgorzata Południak, Szczecin; Bogdan Prejs, Mikołów; Jacek Kukorowski, Poznań; Hanna Dikta, Piekary Śląskie.

Gratulacje!

Olkusz jak zwykle wielce przyjazny dla przybyłych poetów i przyjaciół poetów.
Pozdrawiamy Olgerda i całą olkuską ekipę. :)

Wersja II :)

2011-11-25T16:00:00.001+01:00

dwa koty nad symsarną

a gdybym urodziła się w innym miejscu
chociażby tutaj gdzie świat się wydaje
jednocześnie prostszy i bardziej skomplikowany
w coraz bledszych liniach kolejnych planów

w jezioranach ulica nadbrzeżna tuli się do wody
a niebo bywa niebieskie jak wszędzie
gdy ludzie witają się słowami
o listopadzie słonecznym i pełnym
niespodziewanego światła

gdybym mieszkała w którymś z tych domków
karnie tworzących ścieżkę dachów
codziennie karmiła te dwa koty
schodziła w dolinę i słuchała

dokąd woła rzeka

Ach, te niepokoje twórcze... ;)))

Nad Symsarną w Jezioranach :)

2011-11-25T14:43:00.003+01:00

Zdjęcie: Jo, innych szukać na WIERSZALOTCE

dwa koty nad symsarną

2011-11-23T23:41:00.000+01:00

a gdybym urodziła się w innym miejscu

chociażby tutaj gdzie świat się wydaje

jednocześnie prostszy i bardziej skomplikowany

w tych coraz bledszych liniach kolejnych planów

w jezioranach ulica nadbrzeżna tuli się do wody

a niebo bywa niebieskie jak wszędzie

gdy raz na czterdzieści lat ludzie witają się

słowami o listopadzie słonecznym i pełnym

od rana niespodziewanego światła

gdybym mieszkała w którymś z tych domków

karnie tworzących ścieżkę dachów

codziennie

karmiła te dwa koty codziennie

schodziła w dolinę i słuchała

dokąd woła rzeka

Pozdrowienia z Warmii

2011-11-23T22:11:00.000+01:00

Zdjęcie: Jo, więcej TUTAJ

... nie kobieta... ;)

2011-11-17T18:56:00.001+01:00

"Samosiejki" w Olkuszu

2011-11-16T23:32:00.000+01:00

26 listopada (sobota), o godz. 18.00, rozpocznie się finał VII Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego im. Kazimierza Ratonia. Organizatorem konkursu jest GSW BWA w Olkuszu i kwartalnik "Fraza".

Program:
18.00 - opowieść o Kazimierzu Ratoniu. Rozmowa z Bogdanem Dworakiem, który znał K. Ratonia osobiście i z dr Magdaleną Boczkowską (Uniwersytet Śląski w Katowicach), autorką książki: "W centrum literatury, na marginesie życia. O twórczości Kazimierza Ratonia" (Katowice 2011).
18.30 - promocja tomu "Samosiejki" Teresy Radziewicz, laureatki I miejsca w VI OKP im. K. Ratonia, spotkanie z poetką.
19.00 - spotkanie z jurorami, poetami: Jackiem Gutorowem i Januszem Pasterskim. Poeci przeczytają wiersze.
19.30 - ogłoszenie wyników VII OKP im. K. Ratonia. Wręczenie nagród, laureaci przeczytają nagrodzone wiersze.

ZAPRASZAM!

Opowieść o opowiadaniu opowieści...

2011-10-28T13:49:00.003+02:00

Niejako "z obowiązku" przyszło mi ostatnimi czasy przeczytać powieść Grahama Swifta "Kraina wód". Rozpoczęłam lekturę z obowiązku, ale kontynuowałam i zakończyłam już z przyjemnością wynikającą z obcowania z dobrą książką. Może trochę za wcześnie zdradzam własną opinię, zamiast zostawić ewentualnego czytelnika w niepewności, ale cóż: czy moje zdanie na temat "Krainy..." wygłaszam teraz, czy podałabym je na końcu, jest ono jednakowe. Znacznie ciekawsze zdaje się pytanie - dlaczego uważam "Krainę wód" za rzecz wartą polecenia. I tutaj jak zwykle, kilka argumentów i parę słów o tym, jak autor prowadzi narrację.

Z pewnością każdy z nas układał w życiu puzzle. Szuka się podobnych motywów i łączy, łączy w całość poszczególne fragmenty. Tu znajdzie się kawałki nieba, tam lasu, oddzielnie grupuje się budowle i w ten sposób powstaje jakiś obraz. Taką budowę "puzzlową" ma "Kraina wód". Wkraczamy w książkę w momencie, kiedy Tom Crick, nauczyciel historii, zamiast uczyć dawnych dziejów, zaczyna... opowiadać historie. Różne historie, które zaczynają się, ale nie kończą od razu, do których narrator wraca, nawiązuje, po kolejnych rozdziałach nagle puentuje - to wszystko przypomina mi układanie puzzli. I im bliżej końca, tym lepiej widzę sens, poszczególne cząstki zazębiają się, coraz większe fragmenty wyłaniają się z początkowego chaosu. I wreszcie - mamy to, całość. Wiemy już kto, kiedy, jak, dlaczego... Oczywiście wiemy to w warstwie historii, moglibyśmy złożyć w chronologiczną całość wyznania Toma.

O czym więc opowiada nasz narrator? Można powiedzieć, że na poszczególnych stronach kompletuje sagę swojej rodziny, zawiłą, fascynującą, związaną z tytułową "Krainą wód" - wschodnioangielską Fenlandią. W powieści dzieją się rzeczy mniej i bardziej niesamowite, mamy i miłość, i śmierć, morderstwo i samobójstwo, mamy detektywistyczne poszukiwania i młodzieńcze dorastanie, kidnaping i kazirodztwo... Wreszcie mamy warstwę filozoficzną - rozważania na temat roli, wartości i sensu historii rozumianej jako przeszłości.

Jest w powieści Swifta to, co lubię bardzo - dobra, wciągająca "story", a poza fabułą o wiele, wiele więcej i dlatego warto sięgnąć po "Krainę wód". Polecam. A ja z pewnością poszukam w bibliotece kolejnych książek tego autora.

Poezja w Gołuchowie

2011-10-20T15:26:00.001+02:00

Miejsce piękne, ludzie fantastyczni, wiersze interesujące - trzeba koniecznie dotrzeć. W najbliższą sobotę, 22 października 2011 r. o godz, 19:00 w Sali Gobelinowej Zamku w Gołuchowie odbędzie się spotkanie z poezją Doroty Surdyk i Jacka Kukorowskiego. Wszelkie znaki na ziemi i niebie wskazują, że jakimś cudem będzie można i mnie tam spotkać...

Szczęście miewa smak cukrowej waty

2011-10-15T22:27:00.000+02:00

A tak mam za oknem...

2011-10-12T15:34:00.000+02:00

...dzisiaj. Niebo granatowieje raptem, zrywa się wiatr, i ulewa ze wszystkich sił się wyżywa na otoczeniu... Za moment na chwilę błyska słońce, a potem na powrót - granat, wiatr, deszcz...

"Podlasie w literaturze – literatura Podlasia (po 1989 roku) Nowoczesność – regionalizm – uniwersalizm"

2011-10-12T11:27:00.000+02:00

Pod takim hasłem odbędzie się w Białymstoku Ogólnopolska Konferencja Naukowa zorganizowana przez Stowarzyszenie Trans Humana przy współpracy naukowej z Zakładem Literatury Pozytywizmu i Młodej Polski Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu w Białymstoku przy wsparciu finansowym Prezydenta Miasta Białystok. Zainteresowana jestem nie tylko ze względu na jeden z końcowych punktów dnia drugiego, chociaż nie ukrywam, że czekam na referat p. Marka Kochanowskiego z niecierpliwością. :)

Program konferencji

13 października

9.00 – 9.10 – otwarcie konferencji, sala 47

9.10 – 10.10

prof. Elżbieta Konończuk, Białostockie pasaże tekstowe Sokrata Janowicza, Krzysztofa Gedroycia i Ignacego Karpowicza
prof. Elżbieta Dąbrowicz, Po co Białystok? "Balladyny i romanse" okiem historyka literatury przedpotopowej
dr Beata Nowacka, Dwie książki o Etiopii: „Cesarz“ Ryszarda Kapuścińskiego i „Nowy kwiat cesarza (i pszczoły)“ Ignacego Karpowicza
dr Anna Nosek, Problematyka regionalna we współczesnej podlaskiej literaturze dla dzieci

11.10 – 12.30

prof. Jadwiga Zacharska, Różne wymiary trwania Janusza Jaworowskiego
dr Magdalena Boczkowska, Magia opowieści – o prozie Miłki O. Malzahn
dr Leszek Będkowski, Dziecko jako bohater, adresat i czytelnik prozy Grzegorza Kasdepke (komunikat)
mgr Katarzyna Werstak-Dubielska, Święty odmieniec. O bohaterach utworów Włodzimierza Pawluczuka

14.30 – 15.30

prof. Dorota Rembiszewska, Miejsce Stowarzyszenia Prasoznawczego „Stopka" w życiu kulturalnym Podlasia
dr Katarzyna Sawicka-Mierzyńska, Prowincja jako pole aktywności Stowarzyszenia Artystycznego „Kartki"
mgr Wojciech Jan Cymbalisty, Almanach „Epea”. Losy czasopisma, zawartość, autorzy

16.00 – 17.00

dr Alicja Mańkowska, Szczeliny mistycyzmu – dychotomia świata na pograniczu kultur (Teatr Wierszalin z Supraśla)
dr Tadeusz Karabowicz, Ukraińska literatura na Podlasiu – od gwary do języka literackiego
mgr Urszula Namiotko, Spotkanie tradycji z nowoczesnością w procesie odczytywania historii miejsca. Ośrodek „Pogranicze – sztuk, kultur, narodów” w Sejnach

14 października

10.00 – 11.00, sala 47

prof. Maria Olszewska, Ewy Madeyskiej walka z demonami
prof. Dariusz Kulesza, Narodowy śpiewnik domowy. O poezji Elżbiety Kozłowskiej- Świątkowskiej
prof. Anna Kieżuń, „Zapamiętane”. Ziemia podlaska w twórczości Krystyny Przekop: krajobraz, ludzie, obyczaje, wydarzenia

11.30 – 12.30

dr Marek Kochanowski, Przeszłość – natura - śmierć. O „Lewej stronie” Teresy Radziewicz
mgr Michał Siedlecki, Wątki podlaskie w twórczości Jana Kamińskiego: behawiorystyczno-ontologiczne ujęcie świata (na podstawie „Fugi” i „Metafizyki prowincji”)
mgr Justyna Sawczuk, Podlasie – przestrzeń nostalgii w poezji Wiktora Szweda

12.30 – dyskusja i zamknięcie obrad

Jesień, Panie...

2011-10-10T20:33:00.000+02:00

... więc parzy się herbata z tegorocznej mięty zbieranej na podlaskich łąkach z dwoma gałązkami kwiatu lipy. Kto zmarznięty, kto spragniony... zapraszam na filiżankę ususzonego późnego lata. :)

Jesień, ta nieśmiertelna melancholiczka...

2011-10-10T14:58:00.002+02:00

Mogłabym ją nazwać siostrą. Wiem, że kiedy przyjdzie, to niektóre dni będą wprost niemożliwie przepełnione smutkiem. Przypomina mi się wówczas myśl Apoloniusza z Tiany, którą przysłał mi kiedyś Marek (dziękuję), a która, przewrotnie, potrafi mnie rozbawić: "Wy, którym ciężko zwalczyć melancholię, pomyślcie, że są ponoć kraje, gdzie drzewa co roku tracą wszystkie liście". I ja, mieszkanka takiego kraju, śmieję się, że tu przyszło mi żyć.

Przepełniony smutkiem był także wczorajszy koncert Magdy Umer. Cudowny, jesiennie nostalgiczny, ocalający piosenki, które się gdzieś gubią, piosenki w nowych aranżacjach Wojciecha Borkowskiego, z oprawą muzyczną wielkiej klasy. I Pani Magda, z niezwykłym poczuciem humoru i serdecznością. Złego piosenkarza, muzyka można poznać po tym, że lepiej brzmi na płycie niż na żywo, a dobrego, że nic, żadne nagranie, nie zastąpi osobistego kontaktu. Pani Magda należy, oczywiście, do kategorii muzyków, których można słuchać na żywo w nieskończoność, dlatego białostocki koncert sprawił mi ogromną przyjemność, aczkolwiek przyjemność przewrotną, bo przesyconą smutkiem, melancholią i nostalgią.

Żeby nie zasmucić (się) całkowicie, znalezione w internetowej otchłani słowa Stanisława I. Witkiewicza: „Dobrze jest, psiakrew, a kto powie, że nie, to go w mordę!”.

I, oczywiście, link do po(d)słuchania: Szkoda róż

ZEBRANE - DRUGI FESTIWAL LITERACKI W BIAŁYMSTOKU

2011-10-05T10:37:00.002+02:00

Kiedy się coś ciekawego w Białymstoku dzieje, mnie nie ma. A szkoda, bo zapowiada się interesująco.

Program:

07.10.2011 (piątek)

17.30 – Goodbye, Mr. Postmodernism – spotkanie autorskie wokół nowej książki Bartosza Kuźniarza (premiera), prowadzi Andrzej Bajguz
19.00 – Wielkie miasto Białystok – dyskusja z udziałem Krzysztofa Gedroycia, Ignacego Karpowicza i Michała Androsiuka, prowadzący Magdalena Wieremiejuk i Marek Kochanowski
21.00 – koncert zespołu Beton

08.10.2011 (sobota)

15.00 – Zapiski z… Polski – spotkanie autorskie z Michałem Olszewskim, prowadzi Andrzej Bajguz
16.30 – Miasto kobiet – spotkanie autorskie z Sylwią Chutnik, prowadzi Magda Wieremiejuk
18.00 – Dom żółwia. Zanzibar – spotkanie autorskie z Małgorzatą Szejnert (premiera), prowadzi Dominik Sołowiej
19.30 – Uwikłanie w kryminał – spotkanie autorskie z Zygmuntem Miłoszewskim, prowadzi Marek Kochanowski

Jesienna secesja

2011-10-02T18:46:00.000+02:00

Wyobraźnia zaludniona

2011-09-26T23:27:00.002+02:00

Zapraszam w najbliższy piątek, 30 września 2011 r. o godzinie 20.30, na wirtualną kompilację wystawy malarskiej i spotkania poetyckiego zorganizowaną przez ARTPUB GALERIA.

Powrót

2011-09-25T23:33:00.001+02:00

gdzie strach jest strachem, smutek smutkiem, a ból boli
P. Podlipniak

Ostatni dzień lata - cisza naprawdę martwa. Ten
obraz pustej plaży, na której piasek, wygładzony
oddechem wiatru umierającego o świcie,
zapomina czasy kamienia (a ty pamiętasz?
biegliśmy w słońce jak w złocistą kurtynę,

żeby się schować przed zachodem świata).
Ostatni dzień, dwie ważki nad wydmami,
szmaragd skrzących się w promieniach
skrzydeł, dwie pary na spacerze z dwójką
rozkrzyczanych dzieci (pamiętasz?

śmiałaś się, że nasze będą takie same,
aż wstyd pokazać się między innymi).
Ostatni dzień, wyrzucone przez morze
szkło, o które skaleczyłaś rękę na wzgórzu
Wenus, tuż przy linii życia (pamiętasz,

ssałem ranę, przyjmowałem cię słodką
jak komunię aż staliśmy się nierozdzielni).
Ostatni dzień lata, dwa powroty do miejsc
oddzielonych życiem - cisza tak bardzo

martwa.

Nowa sZAFa otwarta!

2011-09-23T22:17:00.001+02:00

A w niej...

POEZJA

Patryk Chrzan, Karol Graczyk, Marek Kołodziejski, Jacek Kukorowski, Paweł Łęczuk, Elżbieta Lipińska, Paweł Podlipniak, Małgorzata Południak, Teresa Radziewicz, Teresa Rudowicz, Robert Rutkowski, Cezary Sikorski, Monique Surdyka, Karol Samsel, Mirka Szychowiak, Krzysztof Tomanek, Izabela Wageman

PROZA

Jacek Durski, Arkadiusz Frania, Adrian Hyrsz, Michał Majewski, Sławomir Majewski, Mirosław Pisarkiewicz, Joanna Plesnar, Katarzyna Redmerska, Joanna Storczewska-Segieta, Gabriel Serafin, Piotr Suchocki, Anna Maria Zielonka

ESEJ; FELIETON; RELACJE

Sławomir Hornik - Światło-olśnienie-ogień

Izabela Fietkiewicz-Paszek - Relacja z Nocy Poetów

Izabela Fietkiewicz-Paszek - Relacja z Kutna

Izabela Fietkiewicz-Paszek - Relacja ze spotkania Doroty Surdyk i Jacka Kukorowskiego

Małgorzata Południak - "O walących wierszach", "Pragnienie"

Monika Mellerowska - "Kto podoła mistrzowi reportażu?"

Teresa Rudowicz - VII Edycja Portu Poetyckiego

FOTOGRAFIA-GRAFIKA-MALARSTWO

Barbara Bednarczyk, Monika Biermann, Anna Gebura, Piotr Duh-Imbor, Dominik Jasiński, Leszek Kostuj, Eric Lacombe, Edyta Leśniak, Marcus Gunnar Pettersson, Wiktor Najbor, Robert Romanowicz

TEATR

Teresa Radziewicz - "Kompleks Portnoya czyli Teatr Konsekwentny w Starej Prochowni", "Madame Butterfly - Teatr Wielki", "Wujaszek Wania - Teatr Polski w Warszawie"

EKFRAZA

Paweł Bernacki - "Przepisać obraz - kilka uwag na temat ekfrazy"

Jacek Sojan - "Norwidowska koncepcja ekfrazy czyli od przedmiotu do przedmiotu"

Cezary Sikorski - "Dlaczego Rilke... Dlaczego Elegie"

Krzysztof Schodowski - Karol Samsel -"Altissimum"

KRYTYKA LITERACKA/RECENZJA

Izabela Fietkiewicz-Paszek - "Jacek Sojan - Pocztówka spod lipy"

Beata Patrycja Klary - "Po ciemniejszej stronie siebie czyli gdy wszystko jest względne."

Joanna Mieszkowicz - "Malina"

Teresa Radziewicz - "Fabryka tanich butów" Magdaleny Gałkowskiej,

"Honi soit" - o wierszu Andrzeja Sosnowskiego, "Ślizgawki" Jakuba Sajkowskiego

Klaudia Raczek - "Lewatywa. Lewy przegląd letniej prasy literackiej", "Tworzyć rzeczywistość - Iwan Franko"

Teresa Rudowicz - "Izabela Wageman - W oszukiwaniu snu", "Piotr Mosoń - Separatum"

Jakub Sajkowski - "Wioletta Grzegorzewska - Inne obroty"

Karol Samsel - "Macie swoją śmierć", "Marzenie o Jokaście"

Aleksandra Słowik - "Jacek Krajl, poeta niebylejaki"

WYWIAD

Marek Doskocz z Martyną Raduchowską

Tamara Hebek z Tomaszem Hrynaczem

Aleksandra Szramek z Krystyną Czerni

Małgorzata Południak z Jackiem Witczyńskim

MULTIMEDIA

Mariusz Bober - Moja improwizacja

Tomasz Ślesicki - TVP1

Tomasz Ślesicki - Krótki film o króliku, którego nie było

Tomasz Śliwiński - Darkroom

Jurek Szukalski - "Ptaki są wolne" - Magdalena Krytkowska

Wejście do sZAFy.

Czyta się Karpowicza - cz. II: chińskie ciasteczko

2011-09-22T10:33:00.003+02:00

Kiedy kilka lat temu zaczęłam grać w literaki, odkryłam, że literakowy słownik zezwala na użycie form czasownika w czasie przeszłym, w rodzaju nijakim i nie tylko w trzeciej osobie liczby pojedynczej. Byłom, robiłom, czytałom... I uczyłoś, śpiewałoś, tańczyłoś... Wówczas zastanawiałam się, kto i w jakiej sytuacji w ten sposób może mówić.

Kilkanaście dni temu trafiłam wreszcie w bibliotece na "Balladyny i romanse" Ignacego Karpowicza; po "Niehalo" i "Nowym kwiecie cesarza" chciałam sięgnąć po kolejną powieść tego autora. A powiem, że "Balladyny..." w ciągłym były czytaniu, polowałam na nie już od kilku miesięcy. Wreszcie jednak wpadły w moje ręce. Otworzyłam na pierwszej stronie i... cóż to... Narratorem pierwszoosobowym pierwszej cząstki okazało się... chińskie ciasteczko! Które o sobie mówiło, rzecz jasna, w rodzaju nijakim! Rozbawiło mnie to bardzo i - jednocześnie - wciągnęło od pierwszych stron w lekturę.

Co mogę powiedzieć w tym momencie, kiedy książkę nominowaną do nagrody Nike mam już za sobą? Przede wszystkim - po lekturze różnych rzeczy w ostatnim czasie wiem, co szczególnie cenię w powieści. Jest to tzw. "story". Książka musi opowiadać dobrą historię, fabuła ma wciągnąć i nie pozwolić się oderwać, zmuszać do powracania, aż do ostatniej strony. I z pewnością "Balladyny i romanse" mają swoją "story". Na dodatek na tyle niezwykłą, że w czytelniku budzi przeróżne uczucia. Zaczyna się z pozoru całkiem zwyczajnie - zwyczajne miejsca, zwyczajni ludzie, no może czasem jakieś niepokojące zdarzenia... Z biegiem akcji wszystko się zapętla, rozkręca, a apogeum osiąga, kiedy autor przenosi nas do... nieba, które zamieszkane jest przez rzesze bogów z różnych epok i religii. Funkcjonują obok siebie, w miarę zgodnie, w mieście miast do czasu, kiedy podejmują decyzję, że należy zamknąć niebo, a bogowie, gromadnie, zstąpią na ziemię - czyż to nie interesujące "story"! Jak najbardziej!

Gdybym jednak ktoś mnie zapytał - o czym są "Balladyny i romanse", powiedziałabym, że o sprawach wiecznych - o miłości i samotności, o pragnieniach i niespełnieniu. O życiu i śmierci. To wszystko podszyte nutką ironii, opisane z niemałym poczuciem humoru, czasami czarnego.

Przypomniałam sobie, już po lekturze, rozmowę na temat książki Karpowicza, w której usłyszałam, że to typowa powieść postmodernistyczna. Nie powiem, że nie, ale z przyjemnością takie postmodernistyczne powieści mogę czytać.

Punkt A

2011-09-15T19:33:00.000+02:00

Na strychu stare trzewiki, stos czasopism z lat 80, worki puszek
po piwie (pamiętam, jak ojciec przyniósł litrowego Faxa; pierwsze
miejsce w kolekcji i zawiść kumpli). Tłoczą się sprawy, do których

najbardziej pasują słowa: ciemność, wilgoć i oddech lub brak
tchu. Jak brzmi mianownik liczby pojedynczej? Nie istnieje,
bo zabraknąć tchu może tylko w parze. Pamiętam rok 1985;

Jaruzelski był jeszcze premierem, w sklepach wzrosły znów ceny,
dwa razy mieliśmy zaćmienie słońca i dwa razy zaćmienie księżyca,
na dnie Oceanu Atlantyckiego odnaleziono wrak Titanica, a ja

pierwszy raz pocałowałem Małgośkę. Nawet nie wsunąłem języka,
tylko zetknięcie ust, a byłem przekonany, że przestało być mi obce
słowo seks. Teraz robię porządki: makulatura, aluminium, śmietnik,

docieram do punktu B. Nie wiem, co z resztą poutykaną
w głowie, która wyfruwa nagle i krąży, krąży,

krąży; natrętna ćma.

Łódź w Białymstoku

2011-09-11T10:41:00.002+02:00

Teatr, ach teatr, ta magia, czar, gdy w ciągu wieczoru jestem w Paryżu, w innych stolicach europejskich, w Stanach Zjednoczonych... Na dodatek w towarzystwie samej Edith Piaf... Słucham jej piosenek, oglądam życiowe klęski i szczęścia... Wszystko to za sprawą łódzkiego Teatru Małego w Manufakturze, który przyjechał do Teatru Dramatycznego im. A. Węgierki w Białymstoku. Spektakl "Ja, Edith Piaf", jak sugeruje tytuł, opowiada historię francuskiej piosenkarki. Pomysł, nienowy - schorowanej, u kresu życia bohaterki, która wspomina i jeszcze raz przeżywa przeszłość - został odświeżony za sprawą wykorzystania lalki. Postać Edith Piaf, w czerni, ze szczupłą twarzą wyrzeźbioną w drewnie i ogromnymi, sugestywnymi oczami, usadzona na fotelu i animowana nierzadko przez kilku aktorów, wywiera niesamowite wrażenie. Podziw budzi aktorka grająca artystkę, która raz jest schorowaną Piaf, by za moment stawać się młodą Edith, śpiewającą, śpiewającą i śpiewającą, dla której życie bez muzyki i miłości jest nic nie warte. Sporo ciekawych rozwiązań scenograficznych przy minimalnych dekoracjach - fotel, kilka walizek - wszystko. Ze dwie dłużyzny w pierwszej części przedstawienia - nie wiem, czy to były jakieś potknięcia, ale się pojawiły. Oczywiście sam motyw życia Edith potraktowany bardzo wybiórczo - kilka wyrazistych faktów, bez wielkiego psychologizowania, ale chyba nie o to chodziło reżyserowi. W sumie spektakl, który obejrzałam z przyjemnością, słuchałam z równą przyjemnością piosenek, którym towarzyszył akordeon (bardzo dobry, zdaniem takiego laika jak ja). Dobry czas, czas wzruszeń, chwila zatrzymania się i zastanowienia nad ludzką konstrukcją.

Kilka danych:

"JA, EDITH PIAF" - Mieczysław Gajos, Alina Skiepko-Gielniewska
Reżyseria: Alina Skiepko-Gielniewska
Lalki i kostiumy: Maria Balcerek

Obsada:

w roli Edit Piaf Joanna Stasiewicz
Anna Zadęcka
Jerzy Stasiewicz
Robert Wojciechowski

Więcej: http://www.teatr-maly.pl/spektakle/ja-edith-piaf.html

Ziołowy ogród botaniczny

2011-09-06T20:13:00.000+02:00

Znajduje się na Podlasiu, w miejscowości Koryciny, gmina Grodzisk, około 70 km od mojego miejsca zamieszkania. W ostatnią wrześniową niedzielę wybraliśmy się tam na przejażdżkę i spacer. :)

Zachodźże słoneczko...

2011-08-18T20:39:00.000+02:00

Cmentarze pełne słońca...

2011-08-17T21:14:00.001+02:00

Polowanie na motyle

2011-08-15T21:41:00.002+02:00

Zaczarowany ogród

2011-08-14T19:24:00.000+02:00

Pułka na półce czyli Paralaksa w weekend

2011-08-14T10:33:00.002+02:00

Pierwszy tom poezji Tomka mam u siebie od dawna, drugi jakoś nie wpadł w moje ręce, więc kiedy w olsztyńskim antykwariacie okazało się, że jest "do wzięcia", dołączyłam "Paralaksę w weekend" do stosiku lektur. Przeglądałam tomik i, okazało się, że znalazł się w nim wiersz, który autor niegdyś zadedykował piszącej te słowa...

Radio, książki i kucharki

Teresie Radziewicz

Na śpiew mnie nie weźmiesz, ale wybaczy Pani,
czuć w Pani łyko dębu, kostkę węgla, co to pod
język się wciskają, że nawet cudze wargi smakują

znajomo. Jak te oczki z węgielków, lalki
zza granicy, odpoczynek w ogrodzie i ojciec
w szpitalu. Jakby za chwilę ziemia miała się

rozszczepić; tak wszystko ułożone. Tylko czeka
na wdechu, w pustej poczekalni. Tak wszystko
w tym domu albo u krawcowej: jasne, skrojone

na miarę. Jeszcze raz powtórzone. Dziergane palcami
i tylko palcami. Bez igły, bez włóczki,
jak suchy wąż, który karmi się dziećmi.

-------------------------------------------------------------------------------
I dodaję jeszcze swój wiersz dedykowany autorowi "Paralaksy w weekend":

HALFKA

Tomkowi Pułce

Zimno. Chłód się objawia w srebrnych oczodołach,
wciska jakby szron świtem, zagnieżdża ukradkiem
pod tą cieniutką skórką z pustym dookoła.

Rzucasz rzeczom wyzwanie, nazywanie woła,
wcierasz treść w jakąś formę. Nie ma żadnej kładki.
Zimno. Chłód się objawia w srebrnych oczodołach.

Świt zmienia się w południe, przekształcają słowa,
przerastają się, trwają w lęku przed ostatnim
pod tą cieniutką skórką z pustym dookoła.

Wszystko w zaciętym buncie: tętno, nogi, głowa,
oko prawe i lewe, ręce - dwie wariatki.
Zimno. Chłód się objawia w srebrnych oczodołach.

Trwa zbiórka rekwizytów. Miejsce jest gotowe,
by uzupełnić pustkę (tak niby przypadkiem)
pod tą cieniutką skórką z pustym dookoła.

Wiersze, książki, atrament, wódka i rozmowa
o rzeczach najważniejszych - na nic te dodatki.
Zimno. Chłód się objawia w srebrnych oczodołach,
pod tą cieniutką skórką z pustym dookoła.

I wiersze piszę...

2011-08-10T20:06:00.001+02:00

- Przepraszam, można?
Przybrudzone dżinsy i spłowiała błękitna bluza z napisem PKS Białystok nie wyglądały zachęcająco, ale cóż... mężczyzna też człowiek...
- Proszę.
- Wie pani, - przysunął się i uuuuuuu... powiało alkoholem - wracam od szwagra, trochę wypiliśmy... Postawił wino, wie pani, takie za trzy pięćdziesiąt i dwa piwa. Wszystko wypiliśmy, on sam mieszka, żona nie żyje dziesięć lat, dom ma, emeryturkę ma...
- Mhm - nie brzmiało zachęcająco. Autobus zatańczył na rondzie i znów pomarszczona twarz z wiśniowymi śladami w okolicach ust znalazła się niebezpiecznie blisko.
- Ja też mam emeryturę, czterdzieści cztery lata przepracowałem na kolei, chciałem czterdzieści pięć, ale szef wezwał, kazał podpisać, dziesięć tysięcy dostałem, no minus podatek, to jakieś osiem - i na emeryturkę. Ale jaką ja mam emeryturkę... No niech pani spróbuje zgadnąć...
- No nie wiem, trudno powiedzieć... - próbowała przygasić entuzjazm.
- Dwa tysiące! Najpierw dostał ja tysiąc osiemset, a potem była podwyżka. Ludzie mają po tysiąc czterysta, tysiąc sześćset, no nie znam ja żadnego kolegi, żeby więcej... Ale ja uczył się długo, najpierw na Hetmańskiej, a potem na kolei całe życie pracował. Wie pani, jako mechanik. Nie ma wagonów, to zaraz się jakąś butelkę skołuje. Razu jednego siedzimy w pokoiku, chłopcy przynieśli dwie flaszki, to wypiliśmy... No jakaś zagrycha była też... Nie ma co robić, to znowu któryś skoczył po butelkę, dwie przyniósł. Kurczaka z rożna zamówiliśmy. A pod koniec pracy jeszcze dwie połówki, ten kurczak został na zagrychę...
Uśmiech sąsiadki był cokolwiek niewyraźny.
- No ja pani mówił, że się uczyłem dużo... Teraz nawet książkę piszę... A tego od "Konopielki", Redlińskiego, to osobiście znam i "Konopielkę" czytałem. I wiersze piszę...
Pewien Heniek z Ogrodniczek
nie stronił od spódniczek.
Chciał, by go jedna kochała,
lecz ona go nie całowała.
Prosił ją, błagał nocami,
zlituj się w końcu nad nami.
Prosił ją dwa tygodnie,
aż wreszcie spadły mu spodnie.
- No i co pani powie, zły wiersz?
- No... Taki z rymami... Przepraszam, na tym przystanku wysiadam...

Podróże kształcą... ;)

2011-08-08T23:36:00.000+02:00

W Olsztynie odwiedziliśmy niewielki antykwariat w centrum miasta... Mieliśmy zajść na moment, rzucić okiem, a wynieśliśmy tyle książek, że przed zwiedzaniem trzeba było je zanieść do domu... Dzięki temu jednak przetrwałam podróż powrotną, bo owa podróż byłaby koszmarem z racji takiego tłoku, że nie dało się przejść z wagonu do wagonu - w korytarzach same śledziki. Schytrzyłam się i w Korszach, gdzie ciuchcia miała dziesięciominutowy postój, przemknęłam po peronie, zdecydowana dopłacić do jedynki. Niestety, konduktor miał jakiś problem, więc usiadłam w pustawym - o dziwo - Warsie. Później zaś zabunkrowałam się tam, zamówiłam kawę, obiad, herbatę i, zaczytana, przetrwałam te 4 godziny w stanie względnie żywotnym. Wciągnął mnie Josif Brodski, "82 wiersze i poematy", wydanie z 1989 roku z wstępem Miłosza. I jeden z tych czarujących melodią wierszy przepisuję tu czym prędzej. :)

Josif Brodski
Przepływają obłoki

Słyszysz w lesie, czy słyszysz w lesie głosy dziecięce,
nad srebrnymi drzewami dzwoniące, łopocące w dźwięcznych pogłosach,
w zmierzchającym powietrzu zanikające naprędce,
w zmierzchającym powietrzu znikomiejące niebiosa?

Nici deszczu się przeplatają, połyskują wśród drzew niezdarnych,
i bezgłośnie szumią, bezgłośnie szumią w zbielałych trawach,
słyszysz głosy, czy widzisz włosy - te w grzebieniach czerwonobarwnych,
sięgające po mokre liście drobne ręce w przykrótkich rękawach?

"Przepływają obłoki, przepływają obłoki i gasną" -
to śpiewają dzieci, śpiewają dzieci, w mroku czarne szeleszczą gałęzie,
loty głosów wśród konarów o kształtach niejasnych,
w zmierzchającym powietrzu ani objąć je, ani uwięzić.

Tylko liście wilgotne jakby w nagłym podmuchu wystrzelone jak z procy
śpieszą z lasu, jakby z daleka ich dobiegło wołanie jesieni,
przepływają obłoki, to śpiewają dzieci, śpiewają wśród nocy,
i od trwa aż po szczyty wszystko - pulsujących głosów strumieniem.

Przepływają obłoki, a to życie przepływa zapewne,
przyzwyczajaj się, przyzwyczajaj - śmierć tkwi w tobie dymiącym pociskiem,
gdzieś wśród czarnych gałęzi - obłoki, pełne głosów, miłości pełne,
przepływają obłoki, to śpiewają dzieci, śpiewają o wszystkim.

Słyszysz w lesie, czy słyszysz w lesie dziecięce nucenie,
nici deszczu się przeplatają, śpiew łopoce w dźwięcznych pogłosach,
tuż przy szczytach strzelistych w nowym zmierzchu na oka mgnienie
znowu ujrzysz, na nowo ujrzysz wygasające niebiosa.

Przepływają obłoki, przepływają nad lasem wystrzelone jak z procy,
gdzieś tam szemrzą strumienie, tylko płakać i śpiewać w jesiennej zamieci,
tylko płakać i w górę spoglądać, i dzieckiem pozostać śród nocy,
tylko w górę spoglądać i płakać, i śpiewać, i o niczym nie wiedzieć.

Gdzieś tam szemrzą strumienie w jesiennej zamieci wśród konarów o kształtach niejasnych,
śpiew o zmierzchu, o zmierzchu, tylko płakać i śpiewać, liść się kładzie na liść,
coś, co wyższe nad ludzi, coś, co wyższe nad ludzi, przepływa i gaśnie,
tylko płakać i śpiewać, tylko płakać i śpiewać... Tylko żyć.

tłum. Andrzej Mandalian

Wakacyjnie

2011-08-03T11:39:00.000+02:00

Lipiec okazał się miesiącem, w którym mało się pisze, a dużo czyta. Pozwoliłam sobie na czytanie różnego rodzaju powieścideł, ulubionych wierszy, oglądanie albumów o malarstwie różnorodnym - tym się rozpuszczałam wakacyjnie. W sumie napisałam tylko jeden wiersz, po odwiedzeniu Krasnogrudy, miejsca związanego z Miłoszem. Trochę wyjeżdżałam, trochę przyjmowałam gości, najczęściej długo w noc nie spałam, a odsypiałam rankami, które się przeciągały, przeciągaaaały...
No i teraz mam za swoje, bo tu mi różne głosy z pretensjami się odzywają, że co to znaczy - reteskowo od 17 lipca milczy, nie ma co czytać! Więc piszę parę słów i obiecuję więcej. A wszystkim życzę odpoczynku dobrego, słodkiego, leniwego.
Poza tym melduję, że w reteskowie od wczoraj pachnie świeżo skoszoną trawą, że, mimo początków sierpnia, wciąż zielono po deszczach, że już czerwoniutkie jarzębinowe baldachy oraz że zaczynają żółknąć pojedyncze lipowe liście. To znak, jesień się śpieszy, a tu lata jeszcze za mało.

Na skraju Puszczy Knyszyńskiej...

2011-07-17T21:41:00.000+02:00

Zielnik łąkowy, kolejno: wiesiołek dwuletni prawdopodobnie (Oenothera biennis), marchew zwyczajna (Daucus carota) oraz popularny chaber bławatek (Centaurea cyanus).

A po burzy spokój...

2011-07-14T21:00:00.000+02:00

Tym razem rumianek...

2011-07-11T23:33:00.001+02:00

Z mojego oglądu wynika, że to może być rumian żółty - Anthemis tinctoria. Co na to rzeknie mój ulubiony Biolog po powrocie z wojaży - zobaczymy... Tworzył żółtą miedzę na mazurskim polu i zachwycił nas, kiedy spacerowaliśmy po polodowcowych wzgórzach.

Dziewanna

2011-07-10T11:48:00.001+02:00

Najprawdopodobniej Verbascum nigrum - dziewanna pospolita. Z dedykacją dla Jo. :)

Makowe panienki

2011-07-09T18:28:00.000+02:00

Jako wielbicielka kiczu doskonałego, kocham się niezmiennie w makach. Oto zdjęcia z tygodnia mazurskiego - odcinek pierwszy: podsejneńskie maki. :)

Lipy w deszczu

2011-07-01T21:12:00.001+02:00

Wracam dziś do domu w deszczu, bez parasolki, na szczęście ulewa chwilowo się powstrzymuje. Przy bramce mam lipy, piękne, obsypane kwiatem - trochę już go naskubałam na zimowe zaparzania. I zapach - czy wiedzieliście, że mokre kwiaty lipy pachną tak intensywnie? Zawsze myślałam, że te rozgrzane upałem wydzielają najmocniejszy aromat. I mam tak: lipy w deszczu z tą miodową wonią, świeżo skoszona trawa - wilgotna pachnie mocniej i słodkie kwitnące klony. Gdybym mogła, zmieszałabym te zapachy i używała jako perfum. Jo zabrania mi w wierszach używać tej całej zieleniny, którą mam dookoła, ale jak mam się powstrzymać, kiedy ten kolor, ta różnorodność, te aromaty to jedna z najpiękniejszych rzeczy, które nam się na ziemi przytrafiają. :)

Hanna we Frazie :)

2011-06-30T16:00:00.003+02:00

Rano do pracy - prysznic, kanapka, klucze... Wychodzę. Naciskam klamkę i słyszę, że z drugiej strony coś upadło. Uchylam ostrożnie drzwi... Szara koperta z książką! Nadawca - Fraza! Ach! Zamykam mieszkanko i w drodze rozdzieram opakowanie. Na światło dzienne wyciągam nowiutkie pismo. A w nim - mnóstwo do czytania, jak to zwykle we Frazie. W Portretach - Olgerd Dziechciarz, o którego najnowszym tomiku pisałam TUTAJ i Alicja Baluch, z pewnością sięgnę po jej echobajki ze względu na moje teatralne poszukiwania scenariuszy. Dalej cały dział poświęcony Michałowi Fostowiczowi. A w Nieznanych Miejscach Zamieszkania (Literatury) min. Ewa Włodarska-Lorek i Janusz Radwański, na którego tomik czekam, ale przede wszystkim - Hanna, wydrukowana. Niedługo pojawi się w książce, ale póki co, rzeszowskie pismo zamieściło wiersze laureatów Konkursu im. Ratonia. Oprócz moich tekstów - poezja Patryka Czarkowskiego (II nagroda) i Kasi Zając (III). Jednak w najcudowniejszy nastrój wprawia mnie słowo p. Janusza Pasterskiego "Notatnik otwarty: Harmonia i rozedrganie" - słowo o wierszach laureatów z Olkusza, a szczególnie słowo o Hannie. Z przyjemnością skanuję stronę i zamieszczam ją tutaj:

FRAZA, nr 1 (71) 2011

Dziś przed burzą takie kolory, że nie wytrzymałam... :P

2011-06-29T22:39:00.000+02:00

Zachód słońca w Reteskowie 3 - wybaczcie... :D:D

2011-06-26T21:23:00.004+02:00

Sonia w sZAFie

2011-06-24T16:04:00.001+02:00

W najnowszym, 39 numerze kwartalnika literacko-artystycznego sZAFa można znaleźć słowo o Soni autorstwa Teresy Rudowicz. :)

Link: Teresa Radziewicz, Sonia

Zapraszam do lektury.

Poza tym w owej sZAFie różne inne interesujące rzeczy: poezja min. Izy Fietkiewicz-Paszek, Madzi Gałkowskiej, Karola Graczyka, Krzyśka Kleszcza, Marka Radeckiego, Kuby Sajkowskiego, proza np. Małgosi Południak, a w części poświęconej Miłoszowi, również między innymi, słowo Zbigniewa Fałtynowicza. W sobotę podczas Seminarium Poetyckiego "Obecność" w Białymstoku miałam przyjemność wysłuchać gawędy o Miłoszu p. Zbyszka połączonej z prezentacją zdjęć, dlatego na pewno chętnie zaraz poczytam, co tam w sZAFie piszczy. Poza tym - wywiady i relacje ze spotkań (z mojego w Miłosławiu!). Tylko czytać, więc link podrzucam: sZAFa.

Głupcy

2011-06-20T22:14:00.001+02:00

                             ze snów niewysłuchanych garncarz
                             ulepi pole wypełnione srebrem.

                             tam zostaniemy

                                             Paweł Podlipniak

Tego wieczoru deszcz przyniósł ze sobą
woń ryb, jakby do brzegu dopłynął kuter
wypełniony połowem. Niemożliwe
stało się możliwe, setki kilometrów
przestały istnieć - Bałtyk tuż obok

otwierał już paszczę. Piasek chrzęścił
w zębach, a przypływ uderzał w okna
natarczywie żądając światła, światła!
Tego wieczoru, zanim jeszcze władzę
objęły sny niewysłuchane, drżał wiatr,

zgrzytały szczęki drzew wyświstując
ściśnięte słowa. Świst, zgrzyt, jęki.
Tylko świst zgrzyt i jęki. Po połowie
perlił się, srebrzył rano
szron na polu.

Zachód słońca w Reteskowie bis ;)

2011-06-20T00:13:00.000+02:00

Moje wiersze w gościnie

2011-06-17T20:53:00.000+02:00

Artpub kultura zaprosił mnie w swoje progi, oto tutaj:

TRZY WIERSZE I SŁOWO O NICH

Seminarium Poetyckie "Obecność" w Białymstoku

2011-06-15T21:23:00.001+02:00

Wiersz gościnny: Wiesław Szymański, Zakonnica bez wariata albo pejzaż z zakonnicą

2011-06-14T17:12:00.001+02:00

w kwadracie wolności
wyznaczonej ramą
okna – pod flagą stolika
czajnika i kawy za dziesięć
pięćdziesiąt – filiżanka zagrała w dłoniach
dźwiękiem
lęku – zakonnica
na spacerze – zagubiona pośród wieżowców asfaltu
i dwupasmówki plamka czerni
w oceanie zieleni – nigdy
jej tu nie było – fatamorgana o ósmej trzydzieści
pięć w tej części świata – może
lepiej od razu skierowanie do
dlaczego czuję się jak Ferdynand Magellan? /pytajnik,
koniecznie pytajnik/

randka w ciemno
z Jezusem
trzysta metrów stąd skończył właśnie zajęcia
z trzecim rokiem opiekuńczej – a może
ktoś
zupełnie o niej zapomniał? /pytajnik,
tak, koniecznie/

umówił się w innym miejscu
w inny czas – a
ona – plamka czerni
w oceanie zieleni między wieżowcami i dwupasmówką –
pomyliła tysiąclecia
stulecia
przystanki
a może dni – albo wieczności
i biega teraz od prawa
do lewa – w ramę okna – z wymiaru
w wymiar –
przy stoliku z czajnikiem – wpisana
niczym
ptak – czarny zwiastun
wieczności
z milczącym carpe diem

przy porannej – jeszcze
nie zalanej – rozpuszczalnej
za dziesięć pięćdziesiąt – jak to
wszystko
kawie

Zachód słońca w Reteskowie :)

2011-06-13T22:02:00.001+02:00

Notatki na marginesach wierszy - "Mniej niż zło" Olgerda Dziechciarza

2011-06-12T18:10:00.008+02:00

Lubię czytać wiersze z ołówkiem w ręku, zakreślać wyjątkowe dla mnie frazy, spisywać spostrzeżenia obok tekstów. Któregoś razu przepisałam te notatki i w ten sposób powstało coś w rodzaju recenzji, którą zamieściłam na blogu. Mam wciąż jeszcze kilka tomików, w których czekają moje ołówkowe zapiski. Jeden z nich to właśnie "Mniej niż zło" Olgerda Dziechciarza.

Dwie rzeczy zwróciły moją uwagę na samym początku. Pierwsza to odmienność tych wierszy. Jest w nich coś osobnego - może to, że się nie mizdrzą, nie ubierają się ładnie, są takie bez makijażu - używając kobiecych skojarzeń. Druga rzecz natomiast, to kategorie moralne, o które książka pyta, o których opowiada.

Na pierwszej stronie zapisałam: Mniej niż zło - czyli ile? Co oznacza tytuł? Nawiązuje do "mniejszego zła"? Mniej niż zło - to lepiej czy gorzej? Czy w ogóle w tych kategoriach na ów tytuł należy patrzeć? Otworzyłam więc książkę na... spisie treści. Dwie części: "Z myślenia" - 30 wierszy i "Sen(s)tencje (z lat 2005-2009)" - zbiór krótkich myśli, spostrzeżeń, krótkich notek, pojedynczych metafor. Przejrzałam tytuły wierszy...

Już w tytułach znalazłam potwierdzenie swojej tezy. Wśród pierwszych wierszy: "Grzech pierworodny", a wśród ostatnich: "Zdrada", "Żal", "Confessio". Czytam kolejne teksty i odbieram je jak rozmowę dojrzałego człowieka na temat życia, naszego tutaj i teraz, na temat naszych wyborów, dobra i zła, na temat śmierci. To co w istnieniu najważniejsze, pojawia się ujęte w proste słowa, bardziej pytania niż stwierdzenia, bardziej spostrzeżenia niż prawdy objawione.

Wiersz pierwszy: "Skaczemy" - potknęłam się na nim od razu, wybił mnie swoimi wątpliwościami z kolein myślenia. Mówił: myślisz, że to twoja decyzja, że jesteś tu, gdzie jesteś? Jeśli tak uważasz, jesteś w błędzie, twoja obecność to tylko gra, jaką prowadzi z człowiekiem rzeczywistość. To nie my skaczemy, nie nasza wola tu działa. Jesteśmy... odbijani... To poczucie niemocy wraca w kolejnych wierszach:

na awersie jest twarz

mądra i łagodna

na rewersie nienawiść

pogarda i obrzydzenie

rzuć monetą ofiaro obu stron

/Władza/

W jednym ze środkowych tekstów odnajduję tytułowe "mniejsze zło":

zważyła w jednej ręce

i w drugiej

to chyba było tyle

ile trzeba

mniejsze zło

oddzielone od większego

/Oddzielenie/

Pojawia się w wierszach konieczność wyborów, także tych (a może - szczególnie tych) najtrudniejszych, gdy nie ma dobrej decyzji, gdy każda decyzja niesie ze sobą zło - mamy jedynie wybór między mniejszym a większym złem.

W dalszej części czytam wiersze - historie, wiersze - przypowieści. Pierwsza warstwa, to opowieść: o Cieluchu który ukradł Moneta z muzeum w Poznaniu, o milicjancie Marianie Dybaku, pojawia się Dustin Hoffman, który "ma duży problem z wyborem/ odpowiedniego jogurtu dla siebie" i paparazzi, który "przyczaił się jak wesz w gaciach/ i czekał i czekał i czekał// aż zdybał małego wielkiego człowieka/ na gorącym braku uczynku".

Czytając tomik Olgerda mam wciąż w głowie słowo "wybór" i odczucie, że chociaż wybieramy i musimy wybierać, to te wybory są tak trudne. W "Zwyrodnieniu plamki żółtej" czytam narzekanie, że "nic już nie jest proste", a świat po najmniejszym błędzie "pcha się we własne ramiona". Wiersze o wybieraniu - tak mówiłabym o książce "Mniej niż zło" - uwierają bardziej, kiedy ten wybór jest szczególnie egoistyczny. Takie - szczególnie trudne - są wiersze ostatnie. Coraz wyraziściej prezentują złe wybory:

zaproszenie zostało przyjęte

smokingi szwedzki stół stado hostess

i woda mnóstwo wody

zdrady nikt nie zauważył

zdrada nic nie waży

/Zdrada/

Tuż za "Zdradą" mamy "Żal":

włosy będą rosły

paznokcie będą rosły

będziemy rośli w nieskończoność

i nikt nie będzie nas podziwiać

/Żal/

Obok wiersza zapisałam: Wiersz o śmierci? Wiersz o pysze?

Ostatni tytuł to "Confessio" - wyznanie, przyznanie się, spowiedź. A w wierszu więcej pytań niż odpowiedzi:

ciepło we mnie skąd się bierze?

czy przestrzeń którą zajmuję

to moje miejsce?

wracam do siebie?

gdzie w rezultacie nie będę?

/Confessio/

Te ostatnie tytuły brzmią jak wyjęte z warunków sakramentu pokuty: najpierw mieliśmy swego rodzaju rachunek sumienia, był żal, teraz pojawia się spowiedź. Gdzie jest zadośćuczynienie? Poeta przymusza do szukania odpowiedzi na pytania, które zadaje, a także na te, których nie zadał, a które zadajemy sobie sami.

Lubię czytać wiersze z ołówkiem w ręku, a po jakimś czasie wracać do wierszy i notatek.

sen o aureliuszu

2011-06-11T14:11:00.003+02:00

niekoniecznie marku
i niekoniecznie z głęboką filozofią
w tle
ot - o łapaniu - powiedzmy

aureliusz pojawia się
(nie wiadomo skąd

ta część może wyglądać
trochę jak spotkanie
księżniczki z wieży
oraz rycerza)
koniecznie na czarrrrrrrrrrnym
rumaku

na tym jednak
podobieństwa się kończą
ponieważ później

śni się
że ta znajomość musiała zaistnieć
ponieważ ich własności
pasują do siebie

tak jak figury przystające
wszystkie miary są
tylko się przykładać

Sommer w Białymstoku

2011-06-05T10:50:00.002+02:00

Właściwie w przypadku tego poety
który kocha detale codzienności
okoliczności spotkania
szczególnie rysowały
surrealizm świata

Był ciepły czerwcowy wieczór
w knajpie Czerwony Fortepian
stał czerwony milczący fortepian

Ach cóż za przenośnia

Poeta czytał
przekrzykując
charakterystyczną chrypką
tłukące się szklanki
hałaśliwy młynek do kawy
syczący (wyjątkowo głośno) ekspres
koncert do piwa w knajpianym ogródku
i wreszcie procesję
przechodzącą pod oknami
ze śpiewem

Dobry reżyser
zrobiłby z tego momentu
niezłą scenę filmową

Można powiedzieć że rzeczywistość
wdzierała się w poezję
przerabiając na metafory
co tylko się dało

Posłuchać Sommera w Białymstoku...

2011-06-04T13:51:00.002+02:00

Przyglądam się wczorajszemu wieczorowi. I mam w głowie jakiś mętlik, tak niejednoznacznie mi się ten wieczór widzi. Wyjątkowy poeta zaproszony, w Czerwonym Fortepianie garść zainteresowanych, zdawało się - atmosfera wymarzona do słuchania Sommerowych wierszy. Pan Piotr zaangażowany, z poczuciem humoru, a dookoła rzeczywistość wciskająca się ze wszystkich stron - hałas tłukącego się szkła, młynek do kawy pracujący jak młockarnia, syczący ekspres - akustyka w knajpie rewelacyjna - wszystko było słychać idealnie, oprócz samego Autora. Dobrze, że miałam w ręku tomik, więc mogłam śledzić wiersze. Na zewnątrz dodatkowo w ogródku - koncert na żywo. Głośny. A jeszcze chwilę później - procesja śpiewająca różaniec. Ta cała otoczka, to życie wdzierające się - z jednej strony irytowały, a z drugiej - rozbawiły, myślę o tym i uśmiecham się, bo takie spotkanie to jedna wielka metafora. :)

O równowadze

2011-05-30T16:41:00.002+02:00

Jakoś jednak ta Pani Los (jestem przekonana, że nie może to być Pan Los) czasem rzuci łaskawym okiem spod przymrużonych ironicznie rzęs. I wczoraj miłe dwie wiadomości:

1) Rozstrzygnięto "Złoty Środek Poezji" i wśród nagrodzonych i wyróżnionych (którym się wielkie gratulacje należą) II miejsce przyznano Izie Fietkiewicz-Paszek za "Portret niesymetryczny", a wyróżnienie Kubie Sajkowskiemu za "Ślizgawki". Radość podwójna, ponieważ obie książki i oboje Autorów darzę sympatią. :)

2) W Białymstoku, w piątek, w kawiarni Czerwony Fortepian - spotkanie z Piotrem Sommerem. Bardzo chciałam posłuchać tego Poety, także ze względu na tłumaczenie mojego ulubionego Seamusa Heaneya. I zaskoczenie - jest. :)

Żródła statystyki

2011-05-26T07:51:00.001+02:00

Interesujące dla bloggera są statystyki. Kto, kiedy, ile razy i dlaczego odwiedza to nasze miejsce pisaniny. Nie ukrywam, że i ja od czasu do czasu zaglądam, skąd przybywają moi czytelnicy. Przyzwyczaiłam się już, że wiele osób przybywa szukając "rodzajów kwiatostanów" (taki post popełniłam w zamierzchłych czasach) albo zadając pytanie "co znaczy czerwona torebka w śnie" (kiedyś opisałam swój sen o takowej), czasem ktoś szuka jakiegoś autora, którego nazwisko się przewija w moich zapiskach, ba! czasem nawet ktoś szuka mnie. Wczoraj natomiast odwiedziła mojego bloga osoba, która poszukiwała odpowiedzi na pytanie, cytuję: "co zrobić, aby sztruks się nie wycierał". Jakim cudem w odpowiedziach pojawiło się reteskowo - przechodzi to moje pojęcie. :)))))))

III Miłosławski Wielogłos Poetycki

2011-05-23T17:46:00.003+02:00

W najbliższą sobotę, czyli 28 maja 2011 r. od godz. 18.00 będziemy dzielić się z zainteresowanymi naszymi wierszami. Dorota Surdyk jako prowadząca, Iza Fietkiewicz - Paszek, Patryk Chrzan oraz moja skromna osoba zapraszają do poewangelickiego kościoła w Miłosławiu (Wielkopolska). Będzie spotkanie nie tylko ze słowem, ale i z obrazem. Więcej informacji TUTAJ.

W poszukiwaniu lektury

2011-05-22T21:14:00.002+02:00

Dziś słówko o kolejnych dwóch książkach, które wpadły mi w ręce. Lektury "na trójkę", do przeczytania od niechcenia, przy okazji, kiedy nie ma się sił na coś lepszego. :)

Pierwsza - "Dziękuję za wspomnienia" Cecelii Ahern, rodzaj komedii romantycznej, ona - po stracie dziecka i w separacji, on - po rozwodzie. Ona otrzymuje podczas transfuzji jego krew, a wraz z krwią - część jego wspomnień, w tym znajomość włoskiego i łaciny oraz obszerną wiedzę z dziedziny historii sztuki. W ramach wdzięczności za uratowanie życia anonimowo dostarcza mu bułeczki, kawę, gazetę, odbiera garnitury z pralni, zamawia limuzynę... On nie może zrozumieć, dlaczego kobieta, którą spotyka u fryzjera, a później na którą natyka się w różnych sytuacjach, wydaje się mu znajoma... Ot, nieco naciągana historyjka.

Druga - "Nakarmić wilki" Marii Nurowskiej... Hmmm... O ile poprzednia powieść nie udawała czegoś innego, to odnoszę lekkie wrażenie, że ta książka ma ambicje być czymś więcej niż jest, także ze względu na zakończenie. Historia zaczyna się interesująco - młoda absolwentka SGGW spełniając swoje marzenia rozpoczyna prace badawcze związane z wilkami w najdzikszej części Bieszczad. I niestety, to połączenie "Tańczącej z wilkami" z jakimś rodzajem melodramatu rozczarowało mnie. Czytałam lepsze rzeczy p. Nurowskiej.

Alicja w krainie rzeczywistości

2011-05-21T14:38:00.003+02:00

Taki tytuł nosi książka Melanie Benjamin, po którą sięgnęłam w bibliotece i zabrałam ze sobą do domu ze względu na słowa z okładki: "Powieść, która odsłania skandalizujące kulisy powstania ALICJI W KRAINIE CZARÓW".

Prawdą jest, że książka Lewisa Carrolla o dziewczynce, która pozostała dzieckiem nie wywarła na mnie jakiegoś większego wpływu, w jakimś sensie nie stała się ważna. Z dzieciństwa pamiętam wiele innych, znacznie istotniejszych lektur. Jednak byłam zaciekawiona, cóż to za sensacje proponuje mi autorka. Dopiero w trakcie czytania przypomniałam, że już słyszałam o skandalu, jaki wzbudziły zdjęcia autorstwa Carrolla (naprawdę Charlesa Lutwidge'a Dodgsona) - portrety dziewczynek. Do tej pasji pisarza nawiązuje M. Benjamin. Bazując w części na faktach, a w części na mitach i - rzecz jasna - na własnej wyobraźni, opowiada historię powstania "Alicji w Krainie Czarów" oraz dzieje pierwowzoru bohaterki. Opowiada z nieco skandalizującą nutą, zaskakując zakończeniem - dlatego nie zamierzam go zdradzić.

Spokojnie można sięgnąć po "Alicję w krainie rzeczywistości" i zanurzyć się w wiktoriański świat Oksfordu. Nie jest to wielka literatura, ale czyta się książkę lekko, dobrze. Może być niezłą lekturą np. na daleką drogę w pociągu.

Słowo o Soni w Gazecie Współczesnej

2011-05-20T19:46:00.001+02:00

Sonia w Białymstoku

2011-05-17T21:54:00.003+02:00

Zawędrowałam dziś do pewnej księgarni, stanęłam przy półkach z literaturą piękną i tam, na samym dole, odnalazłam swój tomik "Sonia zmienia imię" oraz inne książki łódzkiej Kwadratury. Spłoszyły mnie te moje książeczki na półce. Jednakże - co by nie mówić - są i można je w Kawiarni i Księgarni Akcent na Rynku Kościuszki znaleźć. :)

Tajemniczy cytat - wyjaśnienia... :)

2011-05-17T21:51:00.002+02:00

A było to tak... Zawędrowałam do szkolnej biblioteki, żeby odnieść książki i coś wybrać nowego. Mam ten zwyczaj czytania dziecięco-młodzieżowych lektur od czasu do czasu, żeby wiedzieć o czym rozmawiają, czasem coś doradzić czy skomentować. Tym razem sięgnęłam po książkę ze względu na nazwisko na okładce, lekko zdziwiona, ponieważ tytuł brzmiał "Czerwona kartka dla Sprężyny" i, oceniając po ilustracjach, książka była o... piłce nożnej... Tak, tak, jej autorem okazał się... Jacek Podsiadło! Jeżeli więc posiadasz dziecię, a dziecię to jest chłopięciem ganiającym za piłką, podsuń mu "Czerwoną kartkę dla Sprężyny" Jacka Podsiadły. Po przeczytaniu podpowiedziałam ją zapalonym piłkarzom z klas szóstych. :)

Tajemniczy cytat...

2011-05-11T21:13:00.001+02:00

Uwaga, konkurs! Jestem ciekawa, czy ktoś z Was wie, kto jest autorem cytowanej książki i cóż to za tajemnicza książka... Nagrodą będzie - satysfakcja... ;)

"Wyobraź sobie kozicę, a do czego ona nam się przyda, to się zaraz wyjaśni. Wyobraź sobie, że kozica ta spotkała w górach jakiegoś radioamatora i że właśnie zżarła mu schemat budowy radioodbiornika. Już? A zatem uwaga: życie ludzkie jest skomplikowane jak taka kozica od środka. I kropka, możecie zapomnieć o kozicy, była potrzebna tylko do wysnucia tej złotej myśli dotyczącej życia."

Rekiny nie wchodzą na wyspę

2011-04-30T22:47:00.001+02:00

Jagódce i Tymkowi

Ciociu, bądź rekinem! - brzmi jak zaklęcie,
najgorętsza prośba. Prawie parzy ręce,
przymusza, by polować, pozwolić wyrastać
zębom, płetwom, a ciału wślizgiwać
w ocean. Oto ludojad, przed którym uciekają
czapeczka z daszkiem i mysi ogonek,
nieważne, że tu majem się zieleni,
żółci mniszkiem lekarskim. Ziemia
rozpływa się w falach, rozstępuje głębią.
Ciociu! Rekiny nie wchodzą na wyspę!
- słyszę krzyk, kiedy przysiadam, a bale
zjeżdżalni pozwalają złapać oddech.
Ciociu, no ciociu! Bądź rekinem!
Już dobrze, dobrze. Więc jednym zrywem
dopadam tej drobnicy skaczącej dookoła,
ja - rekin ludojad o stalowych szczękach,
postrach mórz i oceanów. Dopadam
i za moment ściskam
dwa rozkrzyczane
szczęścia.

Maj wyświęca ogrody

2011-04-30T09:01:00.001+02:00

Wprawdzie maj od jutra się rozpanoszy, ale dzisiejszy poranek to już "prawie maj". Obudziłam się i moje ucho wyłapało szum deszczu. Ech - pomyślałam - jak może od rana padać?! Otworzyłam oko, jedno, drugie, podniosłam głowę i popatrzyłam na świat, a tam deszcz zaszalał tak, że przez ostatnią ciepłą i wilgotną noc, rozbestwiła się zielenina! Lipy pod oknem, zwłaszcza ta z lewej, rozwinęły liście, a dookoła kwitną śliwy węgierki i mirabelki, wiśnie oraz jabłonie. Pachną. I deszcz się skończył. Świat jak dziecko z kąpieli - wilgotny, pachnący, jasny i słodki. No i nie mogłam się powstrzymać od przypomnienia "Ballady majowej" SDM-u. :)

Życzę...

2011-04-22T17:05:00.001+02:00

tym, którzy za i tym, co przeciw, a także tym pomiędzy
dobrego czasu Świąt Wielkanocnych - z całą życzliwością,
na jaką mnie stać. :)

Drugi wiersz o przylaszczkach ;)

2011-04-18T16:05:00.003+02:00

Piosenka o zmianach

Dziś mów o przylaszczkach, drzewach w lesie
obudzonych krążeniem w korzeniach. Mów więc
tylko o tym, bo wszystko się zmienia: woda
wciąż powraca, zgodnie z życzeniami
odbitego światła. Przypływy
- odpływy. Gaśnie mała lampka
oglądająca nasze kołysanie. Zabrakło zjawiska,
które lubiliśmy nazywać prywatną
osmozą - gdy buduje się tamy,
nie ma co się dziwić, że zapory spełniają
wyznaczone zadania. Niska woda - mawiają,
łódź przenieśmy drogą. Już się rozdzielamy,
już idziemy obok. Mów więc tylko o tym,
co się wciąż nie zmienia - o przylaszczkach
w lesie i drzewach budzonych
krążeniem w korzeniach.

Wiersz o przylaszczkach ;)))

2011-04-16T13:05:00.002+02:00

Lista cudów Hanny

Rano, po pospiesznym szukaniu siebie, wybiega w dzień,
jak zawsze zdziwiona cudami: mlecznym księżycem
na równie mlecznym niebie, wypatrzonym po raz pierwszy

w dziennym świetle, zielonkawym szronem młodych dni
na łąkach i pędami sosen równolatek drzemiącymi
w białych kokonach. Z drogi łaciatej słońcem i cieniem

ogląda przylaszczkową poświatę na liściastej kanwie
i nuci: wiesz, w kwietniu, kiedy wracam do domu,
wszystko przypomina mi ciebie. Nazajutrz podgląda

parę na balkonie, oto taniec godowy: czarnobiały frak
i gołębiosrebrna sukienka. Później zbiega jak najprędzej
w pieszczotę dziecięcozielonych wierzbowych palców.

Powroty

2011-04-10T11:04:00.002+02:00

Przeglądając pliki na dysku moim komputerowym, znalazłam takie coś, co powstawało parę lat temu. Niedokończone, ale... może warto wrócić?

Każdy mężczyzna toczy dwie bitwy
W snach walczy z Bogiem
A kiedy się budzi,
Musi pokonać morze.
Antonio Machado

Podróże

Każda podróż Wu była jak nowe życie: początek, czas, koniec. Decyzja stawała się poczęciem. Nigdy nie wiedział, kiedy nastąpi. Zaskakiwała. Potem płód wykształcał się. Rósł. Kiedy przychodziła właściwa chwila, Wu pakował rzeczy, golił się, zapinał koszulę, wiązał krawat, wkładał marynarkę. W walizce układał wyprawkę: skulone podkoszulki i panoszące się świeże koszule. Krawaty. Zawsze krawaty. Każdą podróż naznaczał nowym. Pomiędzy kolejnymi przekładał i przypominał: czerwony w delikatne prążki ecru - piaskowy Egipt, szary w wyraziste wzory - pijana upałem Chorwacja, wytłaczane zielonkawe esy-floresy - obłąkany Paryż. Przekręcał klucz. Wyjeżdżał. Bilety, przewodnik, kanapka na dworcu. Droga jak dojrzewanie. Obcy hotel i to, co musisz koniecznie zobaczyć. Przełom. Powrót jak starość, jak umieranie. Zmięte koszule, zużyte podkoszulki - wykorzystane ciało starca. Śmierć. Potem Wu śniły się dworce, przystanki i lotniska, pokryte rdzą tory, samoloty z plastikowymi stewardessami. Wszystko zlewało się jak życia przed życiem. I nic to nie zmieniało. Poniedziałek rozpoczynał kawą w najbliższym barze. Tylko dnia trzeciego sklejał twarz i ręce. Płakał godzinami jak po śmierci matki.

Sny

Wcale nie przybiegały na zawołanie. Od kiedy Wu dowiedział się, że człowiek przesypia co najmniej 30% życia, nie chciał się z tym pogodzić. Nie żeby zamierzał przestać spać, ale żył ze świadomością, że marnuje czas. Trwoni bezczynnie kolejne godziny. Tym bardziej, że nawet snów nie miewał. Zasypiał jak kamień. Czasem myślał, że nocą zamienia się w kamień. Nic nie czuł, nic nie widział, nic nie pamiętał. Napełniał się jak lękiem brakiem świadomości. Kiedyś matka często powtarzała, że można go w czasie snu okraść, wynieść, zamordować. Nawet nie poczułby. Wyobrażał sobie: śpi. Otwierają się drzwi, ostrożnie i cicho. Bezszelestne postacie kneblują go, potem przyduszają poduszką. Żadnego noża, krwi, strzałów. Próżnia. Dlatego przeprowadził się do mieszkania na czwartym piętrze, bez balkonu. Osiedle pod całodobową ochroną, domofon, antywłamaniowe drzwi. I codzienne zasypianie przychodzące jak morderca. Wyczytał u Myśliwskiego, że "nie zawsze człowiekowi śnią się jego sny. Mogą się na przykład śnić nam sny umarłych, które im się nie zdążyły przyśnić. Czy sny tych, którzy dopiero przyjdą na świat. (...) sny wędrują nieraz po ludziach, po domach, po wsiach, po miastach i w ogóle. I nawet zdarza się, że czasem pobłądzą." Od tej pory Wu wierzył, że jego sny zgubiły drogę. Zastanawiał się, kto mógł je śnić. I jak. Noc kojarzył nie z odpoczynkiem, a z wpadaniem w sen, a właściwie w spanie - jak w studnię. Ze strachem. Takim jak wtedy, gdy chciał sprawdzić, czy naprawdę język zimą klei się do klamek.

Odpowiedzi

Zaczął więc szukać odpowiedzi. Pierwszy etap to było zbieranie informacji. Wiedział już, ile życia mniej – więcej przesypia oraz że tolerancja na skrócenie snu waha się w dużych granicach u poszczególnych ludzi. Okazało się, że skrócenie snu do minimum (około 4 - 5 godzin) „nie zaburza aktywności fizycznej i umysłowej”, jak to gdzieś przeczytał. Wypróbował to więc na sobie. I – prawda. Skrócił odpoczynek nocny do 4,5 godziny. Kładł się o 24, wstawał przed piątą. Zyskał tyle czasu. Nadrabiał wszelkie zaległości. Sprzątanie w szafach. Głupia czynność: wyjąć rzeczy, posegregować, wyrzucić czy oddać komuś niepotrzebne i stare. Ułożyć pozostałe. Godzina – dwie. Szafki w kuchni: sklejone resztki kawy, pokruszony makaron, jakieś torebki z przeterminowaną zawartością. Łazienka. Sypialnia. Pokój. Potem zaczął biegać. Rano. Codziennie zwiększając dystans. Wieczorami czytał. Na początku sięgał po cokolwiek. To, co stało na półce. Nieważne: kryminał, klasyka, literatura popularnonaukowa. Znalazł nawet, gdzieś w drugim rzędzie swojej biblioteczki, serię „Tomków” Szklarskiego. Z sentymentem, tom po tomie, przygoda za przygodą przypominał zdarzenia i dni, gdy pierwszy raz miał je w ręce. Jakby czuł smak czereśni z tego lata, gdy dostał w prezencie pierwszą część. Schowany w cieniu godzinami zaczytywał się i zajadał czereśniami. Potem bolały go oczy, głowa, brzuch. Nie wiedział: z emocji czy od owoców? Czytał. Kiedy skończył to, co miał w domu, zapisał się do najbliższej biblioteki. Początkowo brał to, co polecały obsługujące go bibliotekarki. Panie szybko polubiły schludnego, nieco krępego, cichego mężczyznę. Wiedział, że wypatrują go we wtorki i piątki, wymieniają półgłosem uwagi, widział w oczach, w uśmiechu, w miłym tonie zachętę. Mógłby, gdyby zechciał, nawiązać znajomość. Ale nie chciał. Jeszcze nie. Nie wiedział, czy kiedykolwiek zechce. Próbował w tym czytaniu zaprowadzić jakąś logikę. Ale próba czytania w kolejności alfabetycznej bardzo szybko się znudziła. Przecież nie jest robotem. Zazwyczaj więc wchodził między półki (przywilej zarezerwowany tylko dla takich jak on stałych czytelników) i wybierał parę książek. Kierował się przypadkowością: zdaniem, które go poruszyło, obwolutą, czasem sugestią spikera w radiu czy reklamy w gazecie. W pewnym momencie stwierdził, że ma dość.

Żadna książka nie przyniosła mu snów, nie pozwoliła im wrócić do niego ani nie uczyniła go mądrzejszym. „Skrócenie snu poniżej minimum wywołuje zaburzenia koncentracji uwagi i nastroju oraz sprawności psychofizycznej” – znów gdzieś przeczytał. Zaczął dociskać czas snu do minimum. W ciągu tygodnia przespał zaledwie 16 godzin. Skończył tę zabawę pewnego dnia, gdy, właściwie śpiąc z otwartymi oczami, wjechał w śmietnik pod budynkiem, gdzie pracował. Wiedział, że żyć chce na pewno. Zawrócił, pojechał do lekarza, wziął zwolnienie do końca tygodnia i przespał prawie 18 godzin. Pamiętał, że wydłużanie snu ponad minimum zwykle nie przynosi poprawy nastroju i wydolności psychofizycznej. Po wielogodzinnej wymuszonej bezsenności sen wyrównawczy jest nieproporcjonalnie krótki. Już kiedyś czytał, że najdłuższa opisana bezsenność wynosiła 264 h i 12 min, a po niej sen wyrównawczy trwał 14 h i 40 min. Po obudzeniu się człowiek był całkowicie wypoczęty. Podobnie i Wu. EEG snu wyrównawczego wskazuje zawsze zwiększoną ilość snu delta, a ponieważ to zjawisko występuje nawet po jednej bezsennej nocy, sen delta uznaje się za miernik intensywności snu. Zwiększenie ilości snu REM następuje dopiero po 4 dniach bezsenności, jest opóźnione, widoczne nie podczas pierwszej, ale podczas drugiej nocy snu wyrównawczego. Całkowita wymuszona kilkudniowa bezsenność powoduje zaburzenia percepcji, orientacji i uwagi. Ich stopień jest zróżnicowany w zależności od typu osobowości badanego. Może wywołać odwracalne zaburzenia psychiczne: iluzje wzrokowe i słuchowe, depersonalizację, urojenia. Zaburzenia somatyczne są słabiej wyrażone niż psychiczne; niektóre osoby wykazują przemijające objawy neurologiczne: oczopląs poziomy, zmniejszenie napięcia mięśni karku, drżenie rąk i inne.

Wybiórcze pozbawianie stadiów snu nie wywołuje niekorzystnych objawów psychicznych i fizycznych. Nowsze badania zaprzeczają wcześniejszym twierdzeniom o szkodliwym wpływie na stan psychiczny pozbawiania snu REM. Wybiórcze pozbawianie snu delta wskazuje, że całkowite jego wyeliminowanie jest niemożliwe, ponieważ jego rugowanie prowadzi do zwiększenia ilości fal delta w innych stadiach snu NREM.

Dopiero wtedy zaczął analizować swoje życie szukając w którym momencie zapomniał śnić. Pamiętał przecież: w dzieciństwie miewał sny. Rozmyślał, rozkopywał pamięć. Zaciskał w sobie, żeby przestać czuć się innym. Przez nieśnienie przestawał czasem uważać siebie za człowieka. A jeżeli już za człowieka, to z brakiem. Miał w sobie wyrwę, czarną przestrzeń w miejscu, gdzie inni przechowywali sny. W dzieciństwie pokrywał kolorowymi farbami kartkę, potem smarował ze wszystkich sił woskiem ze świecy i pokrywał dokładnie czarnym tuszem. Czekał, aż wyschnie. Potem zdrapywał górną warstwę odkrywając bajecznie kolorowe kwiaty, motyle, pejzaże. Cokolwiek zechciał. I teraz myślał, że ktoś zamazał jego sny i nie ma komu ich wydrapać.

Przyciskając pamięć, wracając do łóżek, w których spał, do poranków, które pamiętał, dotarł do snów z dzieciństwa. Pierwszy, jaki przypomniał, spisał natychmiast. Włączył komputer. Założył folder pod nazwą SNY. Otworzył nowy dokument, zapisał: pierwszy_sen.doc i sprawnie wklepał treść. Wydrukował. Następnego dnia wracając z pracy, kupił segregator i dziurkacz. W domu włożył pierwszą kartkę. Przeczytał:

Biegnę i czuję, że wieje coraz silniejszy wiatr. Zaczyna mi brakować tchu, bo biegnę pod wiatr. Nie wiem, jak nazwać to miejsce, gdzie jestem. Wygląda jak brązowy korytarz, a raczej mur po obu stronach drogi, bo nade mną widać niebo. Nie widzę końca, bo co jakiś czas droga zakręca. Czuję się, jakbym brodził po kolana w piachu. Dokładnie w tym momencie, gdy nie dam rady zrobić kolejnego kroku i zamierzam paść w ten piach, mury kończą się. Wpadam w zieleń. Ogarnia mnie łąka, spokój i wiszące pod słońcem powietrze wypełnione ciężkim oddechem lata i monotonną muzyką owadów. W tym momencie budzę się. Jest noc, leżę na podłodze. Widocznie spadłem z łóżka. Wracam, owijam się kołdrą i zasypiam. Nie pamiętam, żebym coś jeszcze śnił tej nocy.

Czyta się Karpowicza - cz. I

2011-04-06T22:58:00.003+02:00

Już jakiś czas temu postanowiłam, że muszę poczytać tego pisarza o podlaskich korzeniach. Bo - wstyd się przyznać - niezbyt znałam, własnego zdania niewiele w związku z tym, a na dodatek oparte (to zdanie) nie na lekturze, a na odczuciach nieokreślonych.

W bibliotece dostałam Niehalo i Nowy kwiat cesarza. Ponieważ Niehalo to pierwsza powieść I. Karpowicza, od owej zaczęłam. Jej lektura może doprowadzić do lekkiego obłędu. Proszę sobie wyobrazić książkę, która opisuje jeden dzień. Zaczyna się od frustrujących przeżyć niezaradnego studenta polonistyki, żeby potem przeobrazić w szereg zdarzeń nieprawdopodobnych, pełnych wizji - istny odlot.

W Twórczości z listopada 2006 r. znalazłam recenzję Adama Pluszki, której fragment zacytuję, ponieważ całkiem udatnie oddaje to, co nieporadnie próbowałabym spisać:

Mam wrażenie, że Ignacy Karpowicz w lekkiej formule "Niehalo" mówi więcej o współczesnej Polsce, niż gdyby wziął się za temat poważnie i w wysokim rejestrze. Nie mam tu na myśli oświeceniowych postulatów "uczyć bawiąc", ale kwestię dystansu, który pozwala uważniej się przyjrzeć. Wracając do pytania, czy literatura rozliczająca się mówi coś nowego, muszę przyznać, że książka Karpowicza, owszem, mówi, choć głównie między wersami. Nie wciąga mnie konfrontacja bohatera z tradycją historyczną ani to, że "Karpowicz mocno rozkręcił potencjometr z napisem 'wyobraźnia' ", jak na czwartej stronie okładki napisał Paweł Dunin-Wąsowicz. Ani też konsekwencje tej wyobraźni wyzwolonej na gruncie powieści - czyli wędrówki Maćka po Białymstoku z pomnikami księdza Popiełuszki i marszałka Piłsudskiego oraz wojna wszechpolaków i katopolo z euroentuzjastami, która kończy się zagładą miasta i apokalipsą. Wciąga mnie głucha złość, frustracja, strach przed działaniem i jakieś rozmamłanie bohatera, które uniemożliwia normalne funkcjonowanie i podejmowanie decyzji. I wciąga złośliwość, z jaką autor sportretował młodego studenta polonistyki, potwierdzając obiegowe opinie, że chłopcy idący na humanistyczne kierunki to nieudacznicy i darmozjady. I to, że dał mu się wykrwawić w wannie - z jednej strony uśmiercając nieudacznika, z drugiej - inteligenta.

A dodatkowo mam wrażenie, jakby w Niehalo autor pozbył się całej złości, jakichś pretensji, zadr odnośnie rzeczywistości, w jakiej mu przyszło żyć. Nie jest to powieść, do której się wraca, ale pozostaje w człowieku jak niewidoczna zadra, nie tyle boląca ile niewygodna, och jak niewygodna... Teraz rozumiem, dlaczego Karpowicz nie otrzymał za debiutancką książkę Nagrody Kazaneckiego, a jednak chyba, mimo wszystko, powinien.

Otrzymał tę nagrodę w 2008 r. za Nowy kwiat cesarza - osobistą, pełną dystansu do siebie, pełną ironii opowieść o Etiopii. I tę rzecz czytało mi się już inaczej, więcej w niej powietrza, można nabrać oddechu, poznać dowcipną naturę autora. Właściwie trudno określić rodzaj tej powieści - ani to reportaże, ani to powieść, trochę dziennik z podróży, trochę żart. Sporo etiopskiej rzeczywistości - czasem przygnębiającej, czasem zabawnej, pewien obraz kultury i obyczajów tego kraju, opisy miejsc i zabytków abisyńskiej kultury. Niezła lektura.

Wkrótce przyjdzie czas na kolejne książki Ignacego Karpowicza - lubię czytać autora niejako "hurtem". :)

Wiersz dedykowany Soni ;)

2011-04-01T23:35:00.001+02:00

Soni soit qui mal y pense. Wiersz dla oszukanych, Paweł Podlipniak

Teresie Radziewicz

Jutro to nie odległość dla nas, to dystans dla światła
odbitego w skórkach pierwszych pomarańczy.
Pomiędzy byciem, a utratą bycia odnajdujemy
oddech, w którym nie ma kłamstwa.

Bez kłamstwa nie ma straty.
Bez życia nie ma kłamstwa.
I lepiej, żeby siebie nie było.

Dalej? Za tym tylko zło, Wierzbinku. Nie ma sił, by wrócić,
skoro i tak nadęliśmy wszystkie świętojańskie apokalipsy.
Wstaniemy z martwych rano na dźwięk trąbki
z papierową rozwijką.

Kwietniowe spotkania

2011-03-29T21:07:00.002+02:00

Reteska w Radiu Białystok

2011-03-28T20:58:00.001+02:00

Pani Dorota Sokołowska wypytywała mnie o różne rzeczy, a co żem odrzekła w zaskoczeniu pytaniami, można usłyszeć na stronie Radia Białystok

Post informacyjny :)

2011-03-24T13:47:00.001+01:00

Od kilku dni już można zamówić książkę "Sonia zmienia imię" w internetowej księgarni portalu Poezja Polska. Link po prawej stronie ----------------------->

Jak Święto Poezji, to Święto... ;)

2011-03-21T17:05:00.002+01:00

Z racji Światowego Dnia Poezji dziś na lekcji polskiego przykazałam swoim czorcikom napisać list do... ludożercy. Lekko czorciki były zdziwione, no ale skoro pani chce... A później skonfrontowałam ich listy z... no tak, tak, z "Listem do ludożerców" Tadeusza Różewicza. No oczywiście - tacy wytrawni czytelnicy jak Państwo, skrzywili się zapewne nieco, bo to przecież taka znana "staroć", ale moje czorty są w klasie VI i przygodę z poezją dopiero zaczynają. Chciałabym nie uprzykrzyć im za bardzo życia wierszami, w sensie, że czytają je, a nie uczą się regułek, ale cóż - program obejmuje rozpoznawanie metafor, epitetów, porównań, onomatopei, rozróżnianie rymów ze względu na położenie, akcent, itp., itd. No i niestety - trzeba się tego nauczyć, a przynajmniej - uszczegółówmy - nauczyciel stara się nauczyć...

Dlatego też właśnie, wbrew regułkom, od czasu do czasu rzucam w kąt analizy i po prostu rozmawiamy o wierszu. Potrafią mnie zaskoczyć ci moi szóstoklasiści swoją interpretacją, zrozumieniem, odczytywaniem sensów. I tym razem mnie nie rozczarowali.

List do ludożerców, Tadeusz Różewicz

Kochani ludożercy
nie patrzcie wilkiem
na człowieka
który pyta o wolne miejsce
w przedziale kolejowym

zrozumcie
inni ludzie też mają
dwie nogi i siedzenie

Kochani ludożercy
poczekajcie chwilę
nie depczcie słabszych
nie zgrzytajcie zębami

zrozumcie
ludzi jest dużo będzie jeszcze
więcej wiec posuńcie się trochę
ustąpcie

Kochani ludożercy
nie wykupujcie wszystkich
świec sznurowadeł i makaronu

Nie mówcie odwróceni tyłem:
ja mnie mój moje
mój żołądek mój włos
mój odcisk moje spodnie
moja żona moje dzieci
moje zdanie

Kochani ludożercy
nie zjadajmy się Dobrze
bo nie zmartwychwstaniemy
Naprawdę

Kompleks Portnoya czyli Teatr Konsekwentny w Starej Prochowni

2011-03-20T23:11:00.002+01:00

Warszawa, Warszawa w weekend, próby przed spektaklem dyplomowym i okazja, żeby wpaść do prawdziwego teatru w stolicy. Tym razem padło na Starą Prochownię - dwa kroki dosłownie obok naszego miejsca noclegowego, aż dziw bierze, że nigdy jeszcze tam nie byliśmy. Spektakl, co do którego można mieć obawy, czyli "Kompleks Portnoya". Z obawą więc podejmujemy decyzję, a na miejscu okazuje się, że... nie ma miejsc. I że trzeba poczekać - może, może jakieś osoby zaproszone nie dotrą. Udaje się, wchodzimy po schodkach do niewielkiej sali, widownia siada po obu stronach stojącego na środku czegoś w rodzaju symbolicznej klatki. Wewnątrz podest w kształcie trójkąta, który, odpowiednio przesunięty, z drugim trójkątem pod spodem tworzy gwiazdę Dawida. No - myślę - trudno aktorom będzie grać tak, by obie strony były usatysfakcjonowane...

Zaczyna się... I szybko wpadam w podziw. Pierwsza scena, która budzi mój zachwyt, to awantura, którą po włosku rozpętuje matka, ach jak pięknie się awanturuje wykrzykując te wszystkie włoskie (jak sądzę) przekleństwa. I potem są kolejne sceny, świetne, po prostu świetne. Obserwuję, jak przeistacza się, jak się kurczy, jak zmienia na twarzy tytułowy Aleks. Takie odnosi się wrażenie - od jasnej, szczerej twarzy dziecka, po skurczoną twarz kogoś, kto podjął decyzję niejako wbrew sobie. Podziwiam "małpkę", młodą aktorkę wcielającą się w różne bohaterki. Trochę mniej zachwyca mnie ojciec Aleksa - jest zbyt łagodny, ma taką szczerą twarz, to mi przeszkadza, przecież nie jest niewiniątkiem.

Jeżeli ktoś zapytałby mnie, czy w spektaklu są wulgaryzmy, powiedziałabym, że tak, czy jest w nim erotyzm, rzekłabym, że pełno. Ale - i to mnie samą wciąż zaskakuje - nie ma tam nic niepotrzebnego. A to ogromna sztuka.

I kolejna sprawa, która wydaje się ważna. Na stronie teatru znajduję kilka słów opisu:

„Kompleks Portnoya” to kultowy i zarazem skandalizujący tekst - manifest młodego pokolenia lat siedemdziesiątych dwudziestego wieku. Jeden z kamieni milowych prozy amerykańskiej ubiegłego stulecia. Aleks Portnoy, znerwicowany młody człowiek, ucieka od wszystkiego, co go ukształtowało - od ograniczeń, jakie niesie wychowanie w mieszczańskiej rodzinie żydowskiej, od obowiązujących zasad moralnych, od władzy ojca.

Owszem - myślę - ten spektakl jest o tym, ale - co dla mnie zdaje się ważniejsze, wychodzi poza historię żydowskiego chłopaka. Tak naprawdę to rzecz o walce z własnymi korzeniami, walce pokoleń, o poszukiwaniu swojej tożsamości i o jej niszczeniu, o tym, od czego nie umiemy się wyzwolić. I niekoniecznie jest to walka zwycięska...

Gdzieś pomiędzy końcowymi scenami krążyło mi po głowie gombrowiczowskie "upupienie".

Podsumowując - świetny spektakl, scenograficznie i reżysersko świetnie zrobiony, polecam bardzo.

Trochę danych:

KOMPLEKS PORTNOYA

Na motywach książki Philipa Rotha
Przekład: Anna Kołyszko
Reżyseria i scenariusz: Aleksandra Popławska, Adam Sajnuk
Obsada: Monika Mariotti, Anna Smołowik, Bartosz Adamczyk, Adam Sajnuk
Scenografia: Katarzyna Adamczyk, Sylwia Kochaniec, Adam Sajnuk
Kostiumy: Katarzyna Adamczyk

Premiera: 27 kwietnia 2010

Więcej informacji na stronie Teatru Konsekwentnego.

"Honi soit" Andrzeja Sosnowskiego czyli drogi i bezdroża interpretacji :)

2011-03-09T18:12:00.003+01:00

Honi soit, Andrzej Sosnowski

Powiem ci jak było w tej elżbietańskiej epoce,
kiedy oddychaliśmy biodrami, a linia żywota
kurczyła się do punktu spadającej gwiazdy,
której nawet Bóg nie zdołałby dojrzeć
na rzęsach, w zagłębieniu dłoni.

Bo czym jest to jutro, jutro? Samo życie
jak gaworzenie dozorcy, lecz dla nas –
myślnik echa pomiędzy uderzeniami do bramy
i śmiech, w którym przepadaliśmy bez wieści
gdy ocieraliśmy się o tropiki, bieguny
na słonecznych przylądkach. Nigdy
nie będziemy urządzeni w bezmiarze,
gdyż nikt nas nie urządził, więc jak często
można powracać w zawieszeniu głosu
pomiędzy „kocham” i zaimkiem, klucząc
w przestrzeni tak ograniczonej
jak dziurka od klucza? Tamta epoka miała
coś z rewolucji, niby „pod brukiem jest plaża”,
skąd jednak wiadomo, że pod plażą nie ma bruku?
Bo skoro idziesz po linii, to niech będzie mniejsza niż opór,

musimy iść na palcach. Lub udawać bierki
czekając na pewną rękę, a jeśli ktoś nas poruszy
wyzwalając łańcuch reakcji, to cóż,
bylibyśmy niewdzięczni nie zostawiając przeszłości
tym, którzy nią żyją. Gdyż wątek,
który porzucasz po tej stronie nocy
może być echem hasła na dziwnej granicy,
za którą, jak powiadają, żyją tylko smoki.

Nie wiem, czy moja interpretacja wiersza "Honi soit" Andrzeja Sosnowskiego jest "prawidłowa", nie wiem również, czy nie palnę jakiegoś głupstwa, ale chcę z tym wierszem się zmierzyć, chcę wyartykułować swoje wątpliwości, pomysły, skojarzenia. Chcę pokazać drogi, jakimi mnie autor prowadzi przez kolejne wersy i strofy.

Mój pierwszy odbiór, niezwiązany jeszcze z szukaniem pomysłu na interpretację był taki, że poczułam się zawieszona między jakimś wczoraj a niepewnym jutrem. Później myślałam - nie pomiędzy wczoraj a jutro, a w ogóle pomiędzy, w jakimś rozdzieleniu, rozdźwięku jakimś, w zawieszeniu głosu/ pomiędzy „kocham” i zaimkiem. Poczułam się niepewna, jakby, w pewnym sensie - nieistniejąca, w całym bezmiarze poczułam się nieurządzona, szukająca miejsca w przestrzeni tak ograniczonej/ jak dziurka od klucza. Cóż za paradoks - przestrzeń tak niewielka, a nie można w niej znaleźć miejsca, szuka się i - nie ma, nie ma. To "teraz" jest niewyraźne, pełne marazmu. Kiedyś - w tej elżbietańskiej epoce, było inaczej, oddychaliśmy biodrami i coś się działo, wydarzało. Tamta epoka miała/ coś z rewolucji. A jutro? Jutro to samo życie, śmiech, w którym przepadaliśmy bez wieści. Jednakże musimy uważać, o tak, musimy iść na palcach. Lub udawać bierki/ czekając na pewną rękę, czyli na coś co się wydarzy, stanie się. Jakbym ja, czytelnik w tej epoce, "w teraz", był bezwolny, jakby czytelnik potrzebował jakiegoś poruszenia, potrącenia - jak bierki - żeby coś się zadziało. I - ba - na dodatek nigdy nie wiadomo, co może się stać w wyniku takiego poruszenia, jakie siły, jaką lawinę może poruszyć to "coś" w naszym życiu.

Tak sobie czytałam na początku, ale postanowiłam poszukać informacji na temat odnośników w wierszu, bo przecież i tytuł, i rekwizyty, to odnośniki. Jakby autor dawał sygnał, a od czytelnika zależy, czy ten sygnał podchwyci i za nim pójdzie. Postanowiłam pójśc - co mi zależy, najwyżej trafię na bezdroża i manowce, oby tylko były cudne...

Pierwsza rzecz, rzucająca się w oczy - to tytuł - pierwsze słowa dewizy Orderu Podwiązki Honi soit qui mal y pense - Hańba temu, kto źle o tym myśli. Legenda związana z ustanowieniem tego orderu mówi, że król Anglii Edward III w czasie balu podniósł zgubioną przez hrabinę Salisbury podwiązkę. Aby uchronić damę przed pośmiewiskiem, zawiązał ją na własnej nodze ze słowami Honi soit qui mal y pense oraz Zrobię z niej najbardziej zaszczytną podwiązkę, jaka kiedykolwiek istniała. Tyle legenda. Z bardziej rzeczowych informacji - powtarzam za Wikipedią: Order ustanowiony został w 1348 przez króla Anglii Edwarda III z dynastii Plantagenetów jako zakon rycerski dla 24 towarzyszy rycerskich (Knights Companions). Oprócz nich i samego króla do orderu mogą należeć książęta krwi (jako Royal Knights Companions) i cudzoziemcy z tytułem Extra Knights lub Stranger Knights. Warunkiem członkostwa jest wyznawanie religii chrześcijańskiej, szlachectwo nie jest wymagane.

Zdaje mi się, że istotne dla wiersza jest to, jak prezentują się insygnia orderu: łańcuch z odznaką The George (za chwilę o niej), Podwiązka z błękitnego aksamitu z dewizą orderu i ośmiopromienna gwiazda. I teraz dochodzimy do sedna - odznaka The George to podobizna św. Jerzego na koniu zabijającego... smoka... Świętem orderu jest dzień świętego Jerzego, 23 kwietnia. Zaraz, zaraz... w wierszu przecież, w ostatnim wersie, mamy smoka... Czyżbym powinna go czytać w nawiązaniu do tego smoka od świętego Jerzego? Jak w takim razie odczytałabym wiersz, gdyby skusiła mnie ta droga?

Święty Jerzy, męczennik z III wieku, wsławił się zabiciem smoka i uratowaniem księżniczki przeznaczonej na pożarcie. Obronił się znakiem krzyża przed potworem i w dowód wdzięczności miasto, któremu zagrażał smok, przyjęło chrześcijaństwo. W symbolice smok, z którym walczy św. Jerzy, symbolizuje zło i szatana, ale może także symbolizować przeciwieństwa na drodze do zdobycia upragnionego, wszelkie zagrożenia - smok był przeszkodą na drodze Jerzego do ocalenia księżniczki.

No toś mnie, panie Sosnowski, poprowadził na manowce. Dodam do tego początek wiersza nawiązujący do epoki elżbietańskiej - czyli epoki panowania Elżbiety I Tudor (1533-1603), córki Henryka VIII i Anny Boleyn, ostatniej z rodu Tudorów.

No dobrze, przeczytajmy więc jeszcze raz "Honi soit". Może te informacje wniosą coś nowego w moje odczytywanie wiersza?

A jeżeli można odnaleźć jeszcze inny motyw? Najprawdziwszy, najbardziej możliwy? Motyw związany ze słowami, które padają w środku wiersza, pytającymi jak często/ można powracać w zawieszeniu głosu/ pomiędzy „kocham” i zaimkiem. Podmiot liryczny zwraca się do kogoś, o kim mówi "my" i komu wyznaje miłość. Byłby to więc erotyk? O tak, wszystko możliwe, samo oddychanie biodrami i kurczenie się linii żywota do punktu spadającej gwiazdy, do rzęs, do zagłębienia dłoni, czyż nie można przeczytać pierwszej zwrotki jako opisu... aktu miłości, aktu seksualnego? To przecież zakochani są w pewnym sensie zawieszeni, nie myślą o jutrze, a jeżeli już nawet, to albo widzą w nim swoją cudowną przyszłość, albo zbiór lęków. Niepewna ta miłość, sama jest niewiadomą i nie wiadomo, czym skutkować będzie.

Gdyż wątek,
który porzucasz po tej stronie nocy
może być echem hasła na dziwnej granicy,
za którą, jak powiadają, żyją tylko smoki.

No cóż, po całej wędrówce drogami i bezdrożami interpretacyjnymi stanowczo optowałabym za motywem erotycznym wiersza, nawet jeżeli uwzględnimy motyw Elżbiety, motyw Edwarda i hrabiny Salisbury, wreszcie Jerzego i uratowanej księżniczki. Jakże inaczej wybrzmi w tym momencie tytułowe Hańba temu, kto źle o tym myśli... Zabrzmi jak obrona miłości, jak jej chronienie. I cały wiersz mogę czytać jako wiersz o miłości, zagrożeniach i konieczności obrony.

Gdyby ktoś czytał inaczej, odnalazł inne motywy, zechciał mnie z manowców zawrócić i poprowadzić prostą ścieżką - zapraszam! :)

Ósmomarcowe niespodzianki ;)

2011-03-08T12:25:00.002+01:00

Dwóch przemiłych Panów, Paweł Łęczuk i Robert Rutkowski, rozmawiało ze mną ostatnio i oto dziś efekty owych rozmów się ukazały:

Blog literacki Roberta Rutkowskiego

Salon Literacki

Dziękuję obu Panom za rozmowy.

Z nadlekturowych rozważań...

2011-03-07T15:39:00.001+01:00

Język polski w klasie VI. Omawiamy "W 80 dni dookoła świata."

Mateusz: Proszę pani, ale Fileas Fogg nic nie zyskał z tego zakładu...

Michał (tryumfująco): Zyskał! Żonę!

Mateusz: Żonę... (z obrzydzeniem) Ueeeee....

Opukiwanie

2011-03-06T14:00:00.005+01:00

Grałeś kiedyś pękniętą pingpongową piłeczką? Pamiętasz dźwięk
białej pustki przy uderzeniu? Dobra piłka brzmiała wyraźnie,
czysto: pyk-pyk, pyk-pyk; ścięcie, trach i coraz cichsze pykpykpyk
na posadzce. Jak agonia. Grałeś kiedyś pękniętą zastawką? Pamiętasz

- zdawało się nam, że tak jak w Biblii (czytaliśmy to kiedyś), miłość
silniejsza jest nad śmierć. Teraz śmiejemy się z naiwności urodzonej
w kościołach. Przytakujemy: owszem, zostawmy żłóbek, ale resztę,

ten mały stary świat, który można przykryć beretem, schowajmy
w babcinej włóczce. Babci nikt nie bierze na poważnie, co ona wie
o nowym i rzeczywistym? Żyje we własnym świecie - taki old wirtual,

otwiera się dopiero przy pękniętym sercu, kiedy jest za późno.

Jeżeli chcesz jabłko, weź gruszkę... ;)

2011-03-05T14:42:00.001+01:00

Nagroda Kazaneckiego przyznana!

2011-03-04T22:57:00.003+01:00

Wróciłam właśnie z uroczystości wręczenia Nagrody Literackiej Prezydenta Miasta Białegostoku im. Wiesława Kazaneckiego i mam przyjemność zakomunikować, że Kapituła w tym roku wybrała dwóch laureatów:

(fanfary)

Ignacego Karpowicza - za "Balladyny i romanse"

oraz

(fanfary)

Jana Leończuka za całokształt twórczości.

Mój wielki podziw, jak w ubiegłym roku, dla Panów z TV Białystok, za filmiki o nominowanych. Podziw, tudzież ogromna sympatia. :)

Cudne lapsusy zdarzyły się prowadzącej - książka Karpowicza nosi tytuł "Ballady i romanse" (gdzieś już ten tytuł słyszałam...;)), natomiast Jan Leończuk jest dyrektorem KsiĘżnicy Podlaskiej. :D